برنامهٔ رصد
برنامهٔ رصد شب شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
در تلگرام: شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵

بخشی از ساعتهای تاریکی بیماه است؛ آن بازه را برای هدفهای کمنور نگه دارید. شکارهای این شب را هم در کنار هدفهای ثابت کاتالوگ بررسی کنید.
- آسمان تاریک
- ۱۸:۲۰ تا ۰۵:۰۰
- روشنی ماه
- ۸۹٪
- بیماه
- ۰۴:۰۰ تا ۰۵:۰۰
👁 با چشم
- ① ۰۲:۲۰ · خوشهٔ باز (NGC 2232) در تکشاخ · جنوب، میانهٔ آسمان — حدود ۱۲٫۶° شمالشمالغرب شباهنگ؛ یا حدود ۱۳° درست شمال مرزم (بتای سگ بزرگ). چند ستارهٔ کمنور در آسمان تاریک؛ خوشه بهصورت یک لکه دیده نمیشود. حدود هزار سال نوری از ما فاصله دارد. ستارهٔ ده تکشاخ، به قدر ۵، درخشانترین عضو آن است.
- ② ۰۳:۵۰ · سحابی شکارچی (M42) در شکارچی · جنوب غرب، میانهٔ آسمان — زیر کمربند شکارچی، در شمشیر آویخته؛ ستارهٔ میانیِ شمشیر همان سحابی است. ستارهٔ میانی شمشیر مهآلود است؛ ابر روشن اطرافش را در آسمان تاریک میبینید. نزدیکترین ناحیهٔ بزرگ ستارهزایی به ماست، حدود ۱۳۰۰ سال نوری.
🔭 با دوربین دوچشمی
- ③ ۲۱:۰۰ · خوشهٔ جغد (C13) در ذاتالکرسی · شمال، بالای آسمان — حدود ۲° جنوبجنوبغرب دلتای ذاتالکرسی (ستارهٔ چهارم ذاتالکرسی از سمت کفالخضیب). ستارهٔ درخشان فی ذاتالکرسی در خود خوشه است. لکهای مهآلود با چند ستارهٔ روشن؛ فی ذاتالکرسی درخشانترین آنهاست. ویلیام هرشل آن را در ۱۷۸۷ یافت. به «خوشهٔ ایتی» هم معروف است، چون شکلش به موجود فیلم ایتی میماند.
- ④ ۰۳:۵۰ · خوشهٔ باز (NGC 2251) در تکشاخ · جنوب غرب، میانهٔ آسمان — حدود ۱۰ درجه شرق ابطالجوزا، کمی شمالتر؛ NGC 2252 حدود ۳ درجه جنوبتر نزدیک سحابی گل سرخ است. لکهای کمنور؛ بهتر است در آسمان بیماه امتحان شود. سحابی گل سرخ در جنوب آن است و ستارههای داغ خوشهٔ NGC 2244 گاز آن را میدرخشانند.
🔭 با تلسکوپ
- ⑤ ۰۱:۲۰ · سحابی سیارهنما (IC 418) در خرگوش · جنوب، میانهٔ آسمان — از «رجلالجبار»، جای IC418 حدود ۵٫۵۱ درجه در جهت جنوبشرق آسمانی است. فاصله را با مقیاس نقشه و ستارههای میانی تطبیق دهید؛ جهت در چشمی ممکن است چرخیده یا وارونه باشد. قطر ۱۲ ثانیهٔ قوسی کوچک است؛ جای دقیق را با نقشه بیابید و برای تشخیص از ستارهها بزرگنمایی را تدریجی افزایش دهید… OpenNGC برای IC418 ستون V-Mag و ستون جداگانهٔ Cstar V-Mag دارد؛ قدر ستارهٔ مرکزی را نباید با قدر کل پوسته یکی گرفت.
- ⑥ ۰۵:۰۰ · کهکشان (M108) در دب اکبر · شمال شرق، میانهٔ آسمان — حدود ۱٫۵ درجه شرقجنوبشرقِ مراق (بتای دب اکبر)؛ M97 حدود ۰٫۸ درجه جنوبشرق آن است. رگهٔ بسیار کمنور و باریک؛ فقط در آسمان تاریک و همراه M97. پیر مشن آن را در ۱۷۸۱ همراه M97 یافت؛ در ۱۹۵۳ به فهرست مسیه افزوده شد.
- ⑦ ۰۵:۰۰ · کهکشان (M105) در اسد · جنوب شرق، میانهٔ آسمان — حدود ۰٫۸ درجه شمالشمالشرقِ M96؛ M95 حدود ۱٫۳ درجه جنوبغرب آن است. لکهٔ گرد و روشن با درخشش تدریجی به سوی هسته؛ NGC 3384 در همان میدان است. مرکزش میزبان سیاهچالهای ابرجرم است؛ در ۱۹۴۷ به فهرست مسیه افزوده شد.
🎯 چالش شب
- ⑧ ۰۵:۰۰ · کهکشان (NGC 3675) در دب اکبر · شمال شرق، بالای آسمان — از «دب»، جای NGC3675 حدود ۱۸٫۴۶ درجه در جهت جنوب آسمانی است. این فقط جهتیابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تکمرحلهای زیاد است و باید مسیر ستارههای میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید. اگر لکه آشکار شد، کشیدگی بیضوی آن را با نسبت محورهای کاتالوگی ۱٫۸ به ۱ مقایسه کنید؛ این نسبت اندازهٔ ظاهری است و ساختار بازوها را تضمین نمیکند… OpenNGC ردهٔ Sb را برای NGC3675 ثبت کرده است (مارپیچی)؛ این طبقهبندی کاتالوگی است و تشخیص همان ساختار در چشمی به شرایط رصد وابسته است.
✨ شکارهای تازه و رویدادها
- وستا · قدر ۷٫۱ (پیشبینی) · ساعت ۲۱:۲۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیشبینیشده است.
- سرس · قدر ۷٫۸ (پیشبینی) · ساعت ۰۳:۲۰ · جنوب شرق · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیشبینیشده است.
- پالاس · قدر ۸٫۸ (پیشبینی) · ساعت ۲۰:۲۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیشبینیشده است.
- 💥 SN 2026ahvi در کهکشان NGC 4189 (نوع Ia) · قدر ۱۲٫۵ · ساعت ۰۵:۰۰
☁️ ابر شب در رصدگاهها و شهرها
- کویر مصر: صاف تا ۲۲:۵۰ (ابر ۲۴٪)
- روستای گرمه (خور و بیابانک): صاف تا ۰۲:۵۰ (ابر ۹٪)
- کاروانسرای مرنجاب: صاف تا ۲۲:۵۰ (ابر ۵۴٪)
- کلوتهای شهداد: صاف (ابر ۰٪)
- کاروانسرای قصر بهرام: صاف تا ۲۰:۵۰ (ابر ۵۳٪)
- کویر طبس: صاف (ابر ۱٪)
- کویر سهقلعه: صاف (ابر ۰٪)
- کویر ورزنه: صاف تا ۲۳:۵۰ (ابر ۱۶٪)
- خرانق: صاف تا ۰۱:۵۰ (ابر ۹٪)
- تهران: صاف از ۰۳:۰۰ (ابر ۵۳٪)
- اصفهان: صاف تا ۲۳:۵۰ (ابر ۳۲٪)
- مشهد: صاف از ۲۰:۰۰ (ابر ۱۱٪)
- شیراز: صاف (ابر ۱٪)
- تبریز: صاف از ۲۳:۰۰ (ابر ۳۶٪)
- کرمان: صاف (ابر ۰٪)
💡 نکتهٔ رصدی
سیارهها چشمک نمیزنند و نورشان آرامتر از ستارههاست؛ این سادهترین راه شناختنشان است.
ساعتها و جهتها برای مرکز ایران است؛ در رصدگاههای دیگر زمان و ارتفاع فرق میکند. ابزار و رصدگاه خود را در چت خصوصی بات انتخاب کنید یا محاسبهٔ محلی صفحهٔ هر جرم را ببینید.






