آزمایشگاهفاز ماه و گرفت
چرا ماه شکلش عوض میشود و چرا هر ماه گرفت نداریم؟
ماه را دور زمین بکشید و همان لحظه ببینید از زمین چه شکلی است. شیب پنجدرجهای مدار ماه نشان میدهد چرا ماه نو و ماه کامل بیشتر وقتها از کنار سایه رد میشوند.
صحنه در مرورگر شما ساخته میشود…
ماه را روی مدارش بکشید
گرهها هر سال حدود ۱۹ روز زودتر رو به خورشید میرسند؛ هر بار که میرسند، «فصل گرفت» است.
- شکل ماه
- —
- روشن
- —
- سن ماه
- —
- عرض ماه
- —
- گرفت؟
- —
- تاریخ
- —
چرا
نیمی از ماه همیشه روشن است
خورشید همیشه نیمی از ماه را روشن میکند، همان نیمهای که رو به اوست. ماه که در ۲۹ روز و نیم دور زمین میگردد، ما هر شب بخش دیگری از آن نیمهٔ روشن را میبینیم: در ماه نو پشت ماه روشن است و چیزی نمیبینیم، در تربیع اول نیمی از نیمهٔ روشن را، و در ماه کامل همهاش را. فاز ماه سایهٔ زمین نیست؛ سایهٔ زمین فقط در ماهگرفتگی روی ماه میافتد.
اگر مدار ماه درست در صفحهٔ مدار زمین بود، هر ماه نو یک خورشیدگرفتگی و هر ماه کامل یک ماهگرفتگی داشتیم. ولی مدار ماه حدود ۵ درجه کج است و ماه معمولاً از بالا یا پایین خورشید و سایهٔ زمین رد میشود. گرفت فقط وقتی رخ میدهد که ماه نو یا کامل نزدیک یکی از دو «گره» باشد، جایی که مدار ماه صفحهٔ زمین را میبُرد. این تقریباً هر شش ماه یک بار پیش میآید؛ برای همین هر سال دستکم دو خورشیدگرفتگی رخ میدهد، هرچند هر کدام فقط از بخشی از زمین دیده میشود.
زندهتقویم آسمان
گرفتهای بعدی
هر کدام را بزنید تا ماه و گرهها همان روز را نشان دهند.
آزمایشگاه
شبیهسازهای دیگر
- آزمایشگاه انحنای زمینچقدر از یک چیز دور پشت انحنای زمین پنهان میشود؟
- منظومهٔ شمسی سهبعدیسیارهها امروز، یا هر روز دیگر، دقیقاً کجای مدارشان هستند؟
- فصلها و طول روزاگر محور زمین کج نبود، تابستان و زمستان داشتیم؟
- مدار ماهوارهایستگاه فضایی چرا هر ۹۰ دقیقه یک بار دور زمین میچرخد؟
- انرژی و موج زلزلهیک واحد بزرگی بیشتر، چند برابر انرژی است و موج کی به شهر شما میرسد؟