رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

ابزارریاضی

رسم نمودار تابع

تابع را همان‌طور که روی کاغذ می‌نویسید بدهید (sin x، x² − ۲، ۱/x، r = ۱ + cos θ) و نمودارش را ببینید؛ با ریشه‌ها، بیشینه و کمینه و نقطه‌های برخورد، کشیدن و بزرگ‌نمایی با انگشت، و خروجی تصویر.

    y = … تابعی از x؛ r = … قطبی از θ؛ (x(t)، y(t)) پارامتری.

    روی نمودار بزنید تا مختصات نقطه را ببینید.

    نمونه‌ها:

    در همین نما

    ریشه‌ها، بیشینه و کمینه و برخوردها، با جابه‌جایی و بزرگ‌نمایی دوباره پیدا می‌شوند.

      جدول مقادیر

      روش

      چطور کار می‌کند

      روش کار فلک‌بین

      تا شش نمودار را هم‌زمان می‌توانید رسم کنید و هرکدام رنگ خودش را دارد. سه نوع نمودار پذیرفته می‌شود: تابع y = f(x) که نوشتن «y =» در آغاز آن اختیاری است، نمودار قطبی به شکل r = f(θ) برای θ از ۰ تا ۲π، و نمودار پارامتری به شکل دو عبارت برای x(t) و y(t) که با ویرگول از هم جدا می‌شوند، مثل (cos 3t, sin 2t)، با t از ۰ تا ۲π. در نمودار قطبی می‌توانید θ را به شکل θ، theta یا «تتا» بنویسید.

      عبارت شما را همان‌طور می‌خواند که در کتاب درسی نوشته می‌شود. ارقام فارسی، عربی و لاتین، ممیز «٫» یا «.»، نمادهای ² و ³ و √ و π، قدرمطلق به شکل |x| و فاکتوریل با ! پذیرفته می‌شوند. تابع‌ها را با پرانتز یا بدون آن می‌توانید بنویسید، مثل sin x، sin(2x)، sin^2 x و √x، و نام‌های فارسی مانند سینوس، کسینوس، جذر و ایکس هم شناخته می‌شوند. ضرب را می‌توان بدون نشانه نوشت، مثل 2x، 3(x+1) و x sin x. اولویت عملگرها مثل مدرسه است: -x^2 یعنی -(x^2)، عبارت 2^3^2 برابر ۲ به توان ۹ است و sin 2x یعنی sin(2x). زاویه‌ها بر حسب رادیان‌اند و ثابت‌های pi و e را می‌شناسد. ریشهٔ سوم عدد منفی هم حقیقی حساب می‌شود، یعنی (-8)^(1/3) برابر منفی ۲ است. اگر چیزی خوانده نشود، همان ردیف دلیلش را فارسی می‌نویسد، مثلاً پرانتز بسته‌نشده، نام ناشناخته یا عبارت ناتمام.

      نقطه‌های ویژهٔ تابع‌های x فقط در بخشی از صفحه که روی صفحه دیده می‌شود پیدا می‌شوند: ریشه‌ها، کمینه و بیشینهٔ موضعی، برخورد با محور y و محل برخورد دو نمودار. روش کار عددی است. نمودار در ۱۵۰۰ نقطه در عرض صفحه نمونه‌برداری می‌شود، سپس هر تغییر علامت با روش نصف‌کردن و هر نقطهٔ اکسترمم با جست‌وجوی برش طلایی تنگ‌تر می‌شود تا نزدیک به دقت عددهای رایانه. تغییر علامت از کنار یک قطب، مثل tan x در π/2، شناخته می‌شود و ریشه به حساب نمی‌آید. ریشه‌ای که نمودار فقط به محور می‌خورد، مثل x^2 در ۰، هم پیدا می‌شود. چون فقط بخش دیده‌شده جست‌وجو می‌شود، با جابه‌جا کردن یا بزرگ‌نمایی، نقطه‌های همان بخش پیدا می‌شوند.

      ریشه‌ها و نقاط ویژه با نمونه‌برداری عددی جست‌وجو می‌شوند؛ ریشه‌های خیلی نزدیک یا نوسان سریع ممکن است دیده نشوند. پیدا نشدن ریشه اثبات نبودن آن نیست.

      پرسش‌های رایج

      1. چطور نمودار تابع رسم کنم؟

        عبارت تابع را در یکی از ردیف‌ها بنویسید، مثلاً x^2 - 2 یا sin x. نمودار همان‌جا رسم می‌شود و می‌توانید تا شش نمودار را با رنگ‌های جدا هم‌زمان ببینید.

      2. ریشه‌های تابع را چطور پیدا کنم؟

        تابع را بر حسب x بنویسید. ریشه‌ها، یعنی جاهایی که نمودار محور x را می‌بُرد یا به آن می‌خورد، روی نمودار نشان داده می‌شوند. فقط ریشه‌های بخش دیده‌شده پیدا می‌شوند، پس برای دیدن ریشه‌های دورتر نمودار را جابه‌جا یا بزرگ‌نمایی کنید.

      3. نمودار قطبی چیست و چطور رسمش کنم؟

        در نمودار قطبی فاصله از مبدأ، یعنی r، تابعی از زاویهٔ θ است. بنویسید r = 1 + cos θ تا برای θ از ۰ تا ۲π رسم شود. می‌توانید به‌جای θ بنویسید theta یا «تتا».

      4. نمودار پارامتری را چطور وارد کنم؟

        دو عبارت بر حسب t را با ویرگول از هم جدا کنید، به شکل (cos 3t, sin 2t). اولی x و دومی y است و t از ۰ تا ۲π می‌رود.

      5. چرا نمودار tan x یا 1/x خط عمودی ندارد؟

        جایی که تابع می‌پرد، مثل tan x در π/2 یا 1/x در صفر، خط شکسته می‌شود و با خط عمودی ساختگی به هم وصل نمی‌شود. به همین دلیل آن نقطه‌ها هم ریشه حساب نمی‌شوند.

      6. آیا چیزی که می‌نویسم به سرور فرستاده می‌شود؟

        نه. عبارت‌ها در مرورگر خود شما خوانده و رسم می‌شوند. نمودارها و نما در نشانی صفحه می‌آیند و دکمهٔ هم‌رسانی آن را کپی می‌کند تا پیوند همان نمودار را نشان دهد.

      ابزار

      ابزارهای دیگر

      همهٔ ابزارها