واژه‌نامه
واژه‌نامهٔ نجوم و فضا
۱۴۹ واژهٔ علمی، با معادل انگلیسی و، برای «واژهٔ امروز»های اخبار نجوم، توضیح ساده. هر واژه‌ای که در دانشنامه صفحه دارد به آن می‌رود.
آ
- آلودگی نوری light pollution
ا
- ابر اورت Oort Cloud
- اَبَرزمین super-Earth
- اَبَرنواختر supernova
- ابرهای ماژلانی Magellanic Clouds
- اپتیک تطبیقی adaptive optics
- اخترزیست‌شناسی astrobiology
- اختروش quasar
- اختفا occultation
- استارشیپ Starship
- اعتدال equinox
- افق رویداد event horizon
- اقیانوس زیرسطحی subsurface ocean
- امواج گرانشی gravitational waves
- انتقال به سرخ redshift
- انرژی تاریک dark energy
- انفجار پرتو گاما gamma-ray burst
- انفجار سریع رادیویی fast radio burst
- انقلاب solstice
- ایستگاه فضایی بین‌المللی International Space Station
ب
- باد خورشیدی solar wind
- باد ستاره‌ای stellar wind
- بارش شهابی meteor shower
- بازگرداندن نمونه sample return
- بازگشت به جو re-entry
- بازیونش reionization
- برنامهٔ آرتمیس Artemis
- بوستر (طبقهٔ اول) booster
پ
- پارسک parsec
- پرتاب جرم تاجی coronal mass ejection
- پرتابگر launch vehicle
- پرتو ایکس X-ray
- پیش‌چاپ preprint
- پیش‌ستاره protostar
ت
- تابش زمینهٔ کیهانی cosmic microwave background
- تپ‌اختر pulsar
- تداخل‌سنج interferometer
- تلسکوپ اقلیدس Euclid
- تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) Very Large Telescope
- تلسکوپ رادیویی radio telescope
- تلسکوپ فضایی space telescope
- تلسکوپ فضایی جیمز وب James Webb Space Telescope
- تلسکوپ فضایی هابل Hubble Space Telescope
- تلسکوپ فوق‌العاده بزرگ (ELT) Extremely Large Telescope
ث
- ثابت هابل Hubble constant
ج
- جرم نزدیک به زمین near-Earth object
چ
- چرخهٔ خورشیدی solar cycle
ح
- حلقه‌ها ring system
خ
- خدمه crew
- خورشیدگرفتگی solar eclipse
- خوشهٔ باز open cluster
- خوشهٔ کروی globular cluster
- خوشهٔ کهکشانی galaxy cluster
د
- داوری‌شده peer-reviewed
- درخشندگی luminosity
- دفاع سیاره‌ای planetary defense
- دنباله‌دار comet
- دهانهٔ برخوردی impact crater
ر
- راهپیمایی فضایی spacewalk
- رشتهٔ اصلی main sequence
- رصدخانهٔ ورا روبین Vera C. Rubin Observatory
ز
- زبالهٔ فضایی space debris
س
- سال نوری light-year
- سپیده‌دم کیهانی cosmic dawn
- ستارهٔ نوترونی neutron star
- ستاره‌زایی star formation
- سحابی nebula
- سحابی سیاره‌نما planetary nebula
- سرسو zenith
- سطح‌نشین lander
- سنگ‌پوشه (رگولیت) regolith
- سیارک asteroid
- سیارهٔ فراخورشیدی exoplanet
- سیارهٔ کوتوله dwarf planet
- سیاه‌چاله black hole
- سیاه‌چالهٔ اَبَرپرجرم supermassive black hole
ش
- شراره (فوران) خورشیدی solar flare
- شفق قطبی aurora
- شهاب meteor
- شهاب‌سنگ meteorite
ص
- صورت فلکی constellation
ط
- طیف spectrum
- طیف‌سنجی spectroscopy
غ
ف
- فرابنفش ultraviolet
- فرود روی آب splashdown
- فروسرخ infrared
- فضانورد astronaut
- فوّاره jet
- فوران (ستون بخار) plume
ق
- قدر magnitude
- قرص آوار (debris disc)
- مجموعه‌ای از غبار و خرده‌مواد که به دور ستاره می‌گردد و می‌تواند از برخورد اجرام به جا مانده باشد؛ معمولاً گاز کمی دارد.
- واژهٔ امروز، ۱۰ مهر ۱۴۰۵
- قرص برافزایشی accretion disk
- قرص پیش‌سیاره‌ای protoplanetary disk
- قفل کشندی tidally locked
- قفل کشندی (tidally locked)
- حالتی که در آن یک جرم هنگام گردش به دور جرم دیگر، همیشه یک روی خود را به سوی آن نگه می‌دارد.
- واژهٔ امروز، ۹ مهر ۱۴۰۵
- قمر moon (of a planet)
ک
- کاوشگر probe
- کاوشگر اروپا کلیپر Europa Clipper
- کاوشگر جوس (JUICE) Juice
- کمربند زیست‌پذیر habitable zone
- کمربند سیارک‌ها asteroid belt
- کمربند کویپر Kuiper Belt
- کمک گرانشی gravity assist
- کوتولهٔ سرخ red dwarf
- کوتولهٔ سفید white dwarf
- کوتولهٔ قهوه‌ای brown dwarf
- کهکشان آندرومدا (زن در زنجیر) Andromeda
- کهکشان بیضوی elliptical galaxy
- کهکشان راه شیری Milky Way
- کهکشان کوتوله dwarf galaxy
- کهکشان مارپیچی spiral galaxy
- کیلونواختر kilonova
گ
- گذر transit
- گذر نزدیک flyby
- گرفت eclipse
- گرمابی hydrothermal
ل
- لکهٔ خورشیدی sunspot
م
- مادهٔ تاریک dark matter
- ماه‌گرفتگی lunar eclipse
- محموله payload
- مدار orbit
- مدار پایین زمین low Earth orbit
- مدار زمین‌آهنگ geostationary orbit
- مدارگرد orbiter
- مریخ‌نورد (برای مریخ) / کاوشگر سطحی rover
- مریخ‌نورد استقامت (پرسویرنس) Perseverance
- مریخ‌نورد کنجکاوی Curiosity
- مشتری داغ hot Jupiter
- مغناطیس‌اختر magnetar
- مغناطیس‌کره magnetosphere
- مقابله opposition
- مقارنه conjunction
- منظومهٔ ماهواره‌ای satellite constellation
- موشک بازاستفاده‌پذیر reusable rocket
- مهبانگ Big Bang
ن
- نپتون کوچک mini-Neptune
- نشانگر زیستی biosignature
- نشانگر زیستی (biosignature)
- ویژگی یا ماده‌ای که می‌تواند نشانهٔ فعالیت موجودات زنده باشد؛ دیدنش به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که حیات وجود دارد.
- واژهٔ امروز، ۸ مهر ۱۴۰۵
- نشانگر فناورانه technosignature
- نقطهٔ لاگرانژ Lagrange point
- نواختر nova
- نیروهای کشندی tidal forces
و
- واحد نجومی astronomical unit
ه
- همگرایی گرانشی gravitational lensing
- هورسپهر heliosphere
ی
- یخ‌فشان cryovolcano