ظهر خورشیدی و زمان خورشیدی

این ابزار برای یک شهر سه زمان را کنار هم می‌گذارد: ساعت رسمی، زمان متوسط خورشیدی و زمان ظاهری یا واقعی خورشیدی. زمان متوسط خورشیدی از طول جغرافیایی می‌آید و هر درجه ۴ دقیقه است. زمان ظاهری همان زمان متوسط به‌اضافهٔ معادلهٔ زمان است. یک جمله هم می‌گوید ساعت رسمی آنجا چقدر از خورشید جلوتر یا عقب‌تر است.

معادلهٔ زمان از کجی محور زمین و بیضی بودن مدارش می‌آید. خورشید واقعی نزدیک ۲۲ بهمن تا ۱۴ دقیقه از خورشید متوسط عقب می‌ماند و نزدیک ۱۲ آبان تا ۱۶ دقیقه جلو می‌افتد. نزدیک ۲۶ فروردین، ۲۳ خرداد، ۱۰ شهریور و ۴ دی این اختلاف به صفر می‌رسد. به همین دلیل ظهر خورشیدی روی ساعت در طول سال حدود نیم ساعت جابه‌جا می‌شود و نمودار سالانهٔ صفحه همین را نشان می‌دهد.

ظهر خورشیدی، یعنی لحظه‌ای که خورشید در بلندترین جای خود است، برای خورشید واقعی حساب می‌شود. طلوع و غروب برای لبهٔ بالایی خورشید و با شکست معمولی جو حساب می‌شوند، پس ممکن است یکی دو دقیقه با جدول‌های دیگر فرق کنند. جدول پایین صفحه ظهر خورشیدی امروز را برای شهرهای ایران از غرب به شرق می‌آورد.

ساعت خورشیدی ظاهری با معادلهٔ زمانِ ظهر همان روز تقریب زده می‌شود؛ ممکن است در طول روز چند ثانیه تفاوت داشته باشد. نمودار ساعت رسمی، اثر ساعت تابستانی شهر را نیز دارد و دادهٔ روز پس از نیمه‌شب محلی نوسازی می‌شود.