واژهنامه · فیزیک
فشار pressure
فشار اندازهٔ نیروی عمودی وارد بر واحد سطح است که در دستگاه بینالمللی یکاها با پاسکال، معادل نیوتن بر متر مربع، بیان میشود.
برای فهم فشار، فقط اندازهٔ نیرو کافی نیست؛ سطحی که نیرو روی آن پخش میشود هم مهم است. در یک مثال فرضی، نیروی عمودی ۲۰ نیوتن اگر یکنواخت بر سطح ۰٫۰۱ متر مربع وارد شود، فشار متوسط ۲۰۰۰ پاسکال ایجاد میکند. پخشکردن همان نیرو بر سطحی دو برابر، فشار متوسط را نصف میکند. به همین دلیل سطح تماس کوچکتر میتواند اثر موضعی بیشتری داشته باشد.
هنگام خواندن فشارسنج باید مرجع اندازهگیری را هم دانست. فشار مطلق نسبت به خلأ سنجیده میشود، اما بسیاری از فشارسنجها اختلاف فشار با هوای اطراف را نشان میدهند. برای نمونهای کاملاً فرضی، اگر فشار مطلق هوای محیط ۱۰۰ کیلوپاسکال و فشار مطلق داخل مخزن ۲۵۰ کیلوپاسکال باشد، فشارسنجِ تنظیمشده نسبت به محیط، ۱۵۰ کیلوپاسکال نشان میدهد؛ این دو عدد توصیفهای متفاوتی از همان وضعیتاند.
پرسشهای رایج
آیا فشار بیشتر همیشه یعنی نیروی بیشتر؟
فشار بیشتر الزاماً به معنی نیروی بیشتر نیست، چون مساحت سطح نیز در رابطه دخیل است. در مثالی فرضی، نیروی یکنواخت ۱۰ نیوتن روی ۰٫۰۱ متر مربع، فشار ۱۰۰۰ پاسکال ایجاد میکند؛ همان نیرو روی ۰٫۰۲ متر مربع فقط ۵۰۰ پاسکال ایجاد میکند. برای مقایسهٔ نیروها باید هم فشار و هم سطح را در نظر گرفت.
چرا فشارسنجِ باز به هوا ممکن است صفر نشان دهد؟
فشارسنجی که اختلاف فشار با محیط را میسنجد، در تماس با همان هوای محیط صفر نشان میدهد، نه به این دلیل که فشار مطلق هوا صفر است. در نمونهای فرضی با فشار محیط ۱۰۰ کیلوپاسکال، عدد صفرِ چنین دستگاهی همان فشار مطلق ۱۰۰ کیلوپاسکال را توصیف میکند؛ مرجع دستگاه باید مشخص باشد.







