دانشنامهمفهوم
نیرو Force
نیرو کنش فیزیکی‌ای است که می‌تواند سرعت یا شکل جسم را تغییر دهد؛ کمیتی برداری با یکای نیوتن (N) که بنا بر قانون دوم نیوتن برابر جرم ضرب در شتاب است.
نام‌های دیگر: نیرو چیست
نیرو همان چیزی است که اجسام را هل میدهد، می‌کشد، خم میکند یا نگه می‌دارد. هر نیرو بزرگی و جهت دارد و اثرش را با نیروهای دیگر جمع برداری می‌کنیم. اگر برآیند همهٔ نیروها صفر باشد، جسم یا ساکن میماند یا با سرعت ثابت حرکت میکند (قانون اول نیوتن). اگر برآیند صفر نباشد، جسم شتاب می‌گیرد.
قانون دوم نیوتن چه می‌گوید؟
یک نیوتن نیرویی است که به جرم یک کیلوگرم شتاب یک متر بر مجذور ثانیه میدهد. وزن هم نوعی نیروست: نیروی گرانش زمین بر جسم، W = m g. اشتباه رایج این است که جرم و وزن را یکی بگیریم؛ جرم مقدار ماده است و وزن نیرو. جسمی با جرم ۶۰ کیلوگرم روی ماه هم ۶۰ کیلوگرم است ولی وزنش یک ششم میشود. قانون سوم نیوتن می‌گوید هر کنش واکنشی هم‌اندازه و خلاف جهت دارد؛ اصل کار موشک. هر سه قانون در قوانین حرکت نیوتن آمده است.
انواع نیروها کدام‌اند؟
- نیروی تماسی: اصطکاک، نیروی عمودی سطح، کشش نخ و مقاومت هوا
- نیروی میدانی: گرانش، الکتریکی و مغناطیسی که از دور اثر می‌کنند
در سطح بنیادی، همهٔ نیروها به چهار برهم‌کنش بنیادی برمی‌گردند: گرانش، الکترومغناطیس، هستهٔ قوی و هستهٔ ضعیف. نیروی اصطکاک و کشسانی در واقع شکل‌های الکترومغناطیس‌اند.
نیرو در فضا چه نقشی دارد؟
نیروی گرانش سیارات را در مدار نگه می‌دارد و ستاره‌ها را شکل میدهد. با رسیدن به فضا وزن حس نمی‌کنیم، اما گرانش همچنان وجود دارد؛ فضانوردان در سقوط آزاد به دور زمین‌اند (بی‌وزنی). برای اینکه نیرو در حرکت چرخشی اثر کند به گشتاور نیاز است.
پرسش‌های رایج
### نیرو چیست؟
نیرو کنشی است که حالت حرکت یا شکل جسم را تغییر میدهد. با نیوتن سنجیده میشود.
### یک نیوتن چقدر است؟
یک نیوتن نیرویی است که به جسم یک کیلوگرمی شتاب یک متر بر مجذور ثانیه میدهد. تقریباً وزن یک سیب کوچک است.
### فرق وزن و جرم چیست؟
جرم مقدار ماده است و ثابت میماند، ولی وزن نیرویی است که گرانش بر جسم وارد میکند و با مکان فرق میکند.
### چرا اگر نیرویی نباشد جسم حرکت میکند؟
بنا بر قانون اول نیوتن، جسم متحرک بدون نیروی برآیند با سرعت ثابت ادامه میدهد. این که در زندگی روزمره می‌ایستد به‌خاطر اصطکاک و مقاومت هوا است.
فکت علمی