دانشنامهفضاپیما و تلسکوپ
نبوغ Ingenuity
نبوغ (Ingenuity) بالگردی کوچک و رباتیک ناسا بود که در سال ۲۰۲۱ نخستین پرواز با نیروی موتور و تحت کنترل را در سیارهای دیگر، یعنی مریخ، انجام داد.
نامهای دیگر: Ingenuity (helicopter)، نبوغ (بالگرد)

نبوغ همراه مریخنورد استقامت در فوریهٔ ۲۰۲۱ در دهانهٔ ژزرو بر مریخ فرود آمد. این بالگرد با وزن حدود ۱٫۸ کیلوگرم یک آزمایش فناوری بود و قرار بود تنها چند پرواز کوتاه انجام دهد تا نشان دهد پرواز در جوّ بسیار رقیق مریخ شدنی است.
## چرا پرواز در مریخ دشوار است؟
چون جوّ مریخ حدود یک درصد چگالی جوّ زمین را دارد و پرهٔ بالگرد برای ایجاد برآ باید بسیار سریع بچرخد. نبوغ دو ملخ هممحور و ناهمجهت به قطر حدود ۱٫۲ متر داشت که با سرعتی نزدیک به ۲۴۰۰ دور در دقیقه میچرخیدند، یعنی چند برابر بالگردهای زمینی. فاصلهٔ زیاد از زمین هم کنترل مستقیم را ناممکن میکرد و بالگرد باید پرواز را خودکار انجام میداد.
## پروازهای نبوغ
نخستین پرواز در ۱۹ آوریل ۲۰۲۱ انجام شد و حدود ۴۰ ثانیه طول کشید. پس از آن مأموریت گسترش یافت و نبوغ به شناسایی مسیر برای مریخنورد پرداخت. در مجموع ۷۲ پرواز انجام داد. آخرین پرواز در ژانویهٔ ۲۰۲۴ بود و پس از آسیب به پرهها، ناسا پایان مأموریت را اعلام کرد.
| ویژگی | مقدار |
|---|---|
| جرم | حدود ۱٫۸ کیلوگرم |
| قطر ملخها | حدود ۱٫۲ متر |
| نخستین پرواز | ۱۹ آوریل ۲۰۲۱ |
| شمار پروازها | ۷۲ |
## میراث نبوغ
موفقیت نبوغ نشان داد پهپادها میتوانند چشمهای هوایی کاوشگران سیارهای باشند. طراحان ناسا این تجربه را در طرحهای بعدی، از جمله کاوشگر سنجاقک (دراگونفلای) برای تیتان، به کار گرفتهاند.
## پرسشهای رایج
### بالگرد نبوغ چه کاری انجام داد؟
نبوغ نخستین پرواز کنترلشده با موتور را در سیارهای غیر از زمین انجام داد و بعدها مسیرهای مریخنورد استقامت را از بالا شناسایی کرد.
### نبوغ چند بار پرواز کرد؟
بالگرد نبوغ در مجموع ۷۲ پرواز در مریخ انجام داد، در حالی که در برنامهٔ نخست فقط پنج پرواز پیشبینی شده بود.
### چرا مأموریت نبوغ تمام شد؟
در ژانویهٔ ۲۰۲۴ در هنگام فرود آسیب به پرههای ملخ بالگرد وارد شد و دیگر نمیتوانست پرواز کند. ناسا پایان مأموریت را اعلام کرد.
### نبوغ در کدام نقطهٔ مریخ پرواز میکرد؟
نبوغ در دهانهٔ ژزرو بر مریخ پرواز میکرد، همان منطقهای که مریخنورد استقامت دنبال نشانههای زندگی باستانی میگردد.
فکت علمی
دانستنیها
- ۴ فروردین ۱۴۰۵اینجنویتی؛ نخستین پرواز در سیارهٔ دیگرهلیکوپتر اینجنویتی که همراه مریخنورد پرسویرنس به مریخ رفت، در ۱۹ آوریل ۲۰۲۱ نخستین پرواز کنترلشدهٔ موتوری روی سیارهای دیگر را انجام داد. این هلیکوپتر در مجموع ۷۲ پرواز داشت تا مأموریتش در ژانویهٔ ۲۰۲۴ پایان یافت.
- ۱۲ شهریور ۱۴۰۲اینجینیوتی، نخستین پرواز در سیارهٔ دیگرمریخنورد استقامت که فوریهٔ ۲۰۲۱ بر مریخ نشست، بالگرد کوچک اینجینیوتی را با خود برد. در آوریل ۲۰۲۱ این بالگرد نخستین پرواز موتوری و کنترلشده در سیارهٔ دیگر را انجام داد.
تصویر روز ناسا
سلفی پشتکار با هلیکوپتر نبوغ۱۷ خرداد ۱۴۰۴
تیغه روتور آسیب دیده Shadow of Ingenuity۲۱ بهمن ۱۴۰۲
پنج متر بر فراز مریخ۱۹ مرداد ۱۴۰۲
نبوغ سه بعدی۳ تیر ۱۴۰۲