رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهزمینمفهوم

جو زمین Atmosphere of Earth

جو زمین پوشش گازی پیرامون سیاره است که حدود ۷۸ درصد نیتروژن و ۲۱ درصد اکسیژن دارد و از پایین به بالا به تروپوسفر، استراتوسفر، مزوسفر، ترموسفر و اگزوسفر تقسیم می‌شود.

نام‌های دیگر: تروپوسفر، استراتوسفر، مزوسفر، یونسفر، لایه‌های جو زمین

جو زمین
Earth Science and Remote Sensing Unit, Lyndon B. Johnson Space Center / Wikimedia Commons · Public domain · منبع تصویر

جو زمین از ما در برابر تابش‌های زیان‌بار و سرمای فضا محافظت می‌کند، دما را تعدیل می‌کند، آب را به گردش درمی‌آورد و اکسیژن می‌دهد. با آنکه ضخامتش به‌ظاهر زیاد است، در مقایسه با شعاع زمین بسیار نازک است: بیشتر جرمش در پایین‌ترین ۱۵ کیلومتر قرار دارد.

جو زمین از چه ساخته شده است؟

هوای خشک حدود ۷۸ درصد نیتروژن، ۲۱ درصد اکسیژن و حدود ۱ درصد آرگون است؛ دی‌اکسید کربن حدود ۰٫۰۴ درصد است ولی اثر بزرگی بر اقلیم دارد. بخار آب هم، از صفر تا چند درصد، در جو هست.

لایه‌های جو کدام‌اند؟

  • تروپوسفر (تا حدود ۸ تا ۱۸ کیلومتر): محل ابر، باد و آب‌وهوا. با ارتفاع سردتر می‌شود.
  • استراتوسفر (تا حدود ۵۰ کیلومتر): محل لایهٔ ازن؛ با ارتفاع گرم‌تر می‌شود.
  • مزوسفر (تا حدود ۸۵ کیلومتر): سردترین لایه؛ بیشتر شهاب‌ها اینجا می‌سوزند.
  • ترموسفر (تا حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ کیلومتر): بسیار رقیق و داغ؛ شفق قطبی و مدار ایستگاه فضایی اینجاست.
  • اگزوسفر: لایهٔ بیرونی که کم‌کم در فضا محو می‌شود.

مرز جو و فضا کجاست؟

مرزی دقیق وجود ندارد، اما بر پایهٔ تعریف فدراسیون بین‌المللی هوانوردی (FAI) خط کارمان در ارتفاع ۱۰۰ کیلومتری مرز فضا به شمار می‌آید؛ آمریکا برای اعطای نشان فضانوردی مرز ۸۰ کیلومتر (۵۰ مایل) را به کار می‌برد.

جو و دیدن آسمان

جو نور ستاره‌ها را سوسو می‌اندازد، رنگ آسمان را می‌سازد (چرا آسمان آبی است) و کیفیت رصد را کم می‌کند (آشفتگی جو). فضاپیماهایی که بازمی‌گردند هنگام ورود به جو گرم می‌شوند.

پرسش‌های رایج

  1. جو زمین چند لایه دارد؟

    پنج لایهٔ اصلی: تروپوسفر، استراتوسفر، مزوسفر، ترموسفر و اگزوسفر.

  2. هوا از چه ساخته شده است؟

    بیشتر نیتروژن (۷۸ درصد) و اکسیژن (۲۱ درصد) و مقدار اندک آرگون، دی‌اکسید کربن و بخار آب.

  3. جو زمین چه ضخامتی دارد؟

    حدود ۹۹ درصد جرم آن زیر ۳۰ کیلومتر است و لایه‌های رقیق‌تر تا چند صد کیلومتر بالاتر می‌روند.

  4. چرا در ارتفاع زیاد هوا سردتر است؟

    در تروپوسفر، سطح زمین هوا را عمدتاً از پایین گرم می‌کند. هوای بالارونده با کاهش فشار منبسط و سرد می‌شود؛ به همین دلیل دما معمولاً با ارتفاع کاهش می‌یابد. این روند برای همهٔ لایه‌های جو برقرار نیست.

منابع

  1. Earth's Atmosphere: A Multi-layered Cake · NASA

آخرین بازبینی:

راهنما و مقاله

برای خواندن بیشتر

همه

فکت علمی

دانستنی‌ها

همهٔ فکت‌ها

اخبار نجوم

در خبرها

تصویر روز ناسا

در تصویرهای روز

همه

در همان خبرها

مدخل‌هایی که با جو زمین در یک خبر آمده‌اند.

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از جو زمین گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین