واژهنامه · عکاسی نجومی
نمونهبرداری کمتر از حد image undersampling
نمونهبرداری کمتر از حد وضعیت ثبت تصویر با فاصلهٔ نمونههای مکانیِ بیش از اندازه نسبت به اطلاعات فضایی موجود است که میتواند بازنمایی جزئیات را مختل کند.
گاهی شکل ثبتشدهٔ یک ستاره با جابهجایی جزئی آن روی شبکهٔ حسگر تغییر میکند، حتی اگر وضعیت کانون ثابت باشد. در نمونهبرداری کمتر از حد، شبکه برای توصیف اطلاعات فضایی تصویر به اندازهٔ کافی ریز نیست. هر پیکسل نور را در سطح خود جمع میکند؛ بنابراین محل افتادن مرکز ستاره داخل یک پیکسل هم بر مقدارهای ثبتشده اثر دارد.
در یک مثال هندسی، پهنای کامل در نصف بیشینهٔ ۳ ثانیهٔ قوسی، با مقیاس ۲ ثانیهٔ قوسی بر پیکسل، معادل ۱٫۵ پیکسل است. در مقیاس ۱ ثانیهٔ قوسی بر پیکسل، همان پهنای زاویهای ۳ پیکسل میشود. این محاسبه فقط رابطهٔ پهنا و مقیاس را نشان میدهد؛ هیچیک از این عددها بهتنهایی اثبات برقراری شرط دقیق نایکوئیست نیست.
شرط بازسازی به بالاترین بسامد فضاییِ موجود و پاسخ سامانه مربوط است، نه یک تعداد پیکسل ثابت برای پهنای هر ستاره. بزرگکردن دیجیتال یک ثبت، اندازهگیریهای مستقل تازهای نمیسازد. دریزل میتواند با ثبتهای معتبر و جابهجاییهای زیرپیکسلی متنوع به بازسازی کمک کند، ولی خروجی بزرگتر بهتنهایی نشانهٔ رفع مشکل نیست.
پرسشهای رایج
آیا پیکسل کوچکتر همیشه نتیجهٔ بهتری میدهد؟
برای کاهش نمونهبرداری کمتر از حد، پیکسل کوچکتر در فاصلهٔ کانونی ثابت میتواند شبکهٔ ثبت را ریزتر کند. اما جزئیات قابل ثبت همچنان به اپتیک، جو و دادهٔ واقعی وابستهاند. نمونههای بیشتر هزینهٔ ذخیرهسازی و پردازش دارند و نور میان پیکسلهای بیشتری تقسیم میشود. انتخاب مناسب باید با هدف اندازهگیری، نویز و شکل تصویر ستاره سنجیده شود، نه فقط اندازهٔ پیکسل.
آیا دریزل نمونهبرداری کمتر از حد را کاملاً جبران میکند؟
دریزل میتواند اثر نمونهبرداری کمتر از حد را با استفاده از ثبتهایی دارای جابهجاییهای زیرپیکسلی متفاوت کاهش دهد. موفقیت آن به پوشش مناسب، دادهٔ معتبر و همترازی دقیق وابسته است. تکرار همان نمونهها یا صرفاً بزرگکردن خروجی، اطلاعات تازهای فراهم نمیکند. دریزل نیز جزئیاتی را که اپتیک یا محوشدگی از داده حذف کردهاند، بهطور تضمینی بازنمیگرداند.







