واژهنامه · نجوم و اخترفیزیک
نورسپهر photosphere
نورسپهر لایهای از جو ستاره است که بیشتر نور مرئی پیوستهٔ آن از آنجا به بیرون میرسد و در خورشید بهصورت سطح ظاهری دیده میشود.
در تصویر معمول خورشید، قرصی با لبهٔ نسبتاً مشخص میبینیم؛ همین ظاهر ممکن است تصور یک پوستهٔ سخت را بسازد. نورسپهر سطح جامد نیست، بلکه لایهای از گاز داغ ستاره است که بخش عمدهٔ نور مرئی پیوسته از آن به بیرون میرسد. ناسا برای نورسپهر خورشید دمایی در حدود ۵۵۰۰ درجهٔ سلسیوس بیان میکند؛ دما در همهٔ عمقها و ناحیههای این لایه یکسان نیست.
لکههای خورشیدی ناحیههایی سردتر از محیط روشن اطرافاند، نه سوراخهایی باز به درون خورشید. بافت دانهدانهٔ نورسپهر نیز اثر بالا آمدن و پایین رفتن ماده در همرفت است. فامسپهر و تاج بالاتر قرار دارند و تصویرشان در طول موجهای دیگر میتواند بسیار متفاوت باشد. برای مقایسهٔ این نماها، تصاویر خورشید در صفحهٔ «خورشید امروز» نقطهٔ شروع مناسبی است؛ نام نورسپهر برای ستارههای دیگر هم به کار میرود.
در فلکبین ببینید
پرسشهای رایج
اگر نورسپهر جامد نیست، چرا خورشید لبه دارد؟
نورسپهر لایهای گازی است، اما نور از همهٔ عمقهای خورشید به یک اندازه به بیرون نمیرسد. لایههای عمیقتر نور را بارها جذب و پراکنده میکنند و دید مستقیم به درون را میبندند. تغییر شرایط عبور نور در نزدیکی سطح ظاهری، قرصی با لبهٔ مشخص میسازد؛ این لبه مرز یک پوستهٔ جامد نیست.
نورسپهر با فامسپهر چه تفاوتی دارد؟
نورسپهر بخش عمدهٔ نور مرئی پیوستهٔ خورشید را میفرستد و لکهها در زمینهٔ روشن آن دیده میشوند. فامسپهر ناحیهای از جو خورشید، بالای نورسپهر، است که ساختارهایش در نور برخی خطوط طیفی، مانند هیدروژن آلفا، آشکارتر میشوند. این دو ناحیه پوستههای سخت و جدا از هم نیستند؛ تفاوت تصویرشان به شرایط ماده و طول موج مشاهده وابسته است.
نامهای دیگر و املا
شکل درست نوشتن در فلکبین: نورسپهر.
- فوتوسفر رایجدر مقالهٔ ایلیاد
- شیدسپهر هممعنیهممعنی در نوشتهٔ علمی فارسی؛ شاهد ایلیاد







