نور مرئی Visible spectrum

نور مرئی همان چیزی است که با آن همهٔ دنیا را می‌بینیم، ولی در حقیقت باریکهٔ کوچکی از طیف بسیار پهناور امواج الکترومغناطیسی است. طول موج‌های کوتاه‌تر و بلندتر از آن، مانند فرابنفش و فروسرخ، برای چشم ما نامرئی‌اند.

رنگ نور چگونه تعیین می‌شود؟

رنگی که می‌بینیم به طول موج بستگی دارد. موج‌های بلند به‌صورت قرمز و نارنجی، موج‌های میانی زرد و سبز، و موج‌های کوتاه آبی و بنفش دیده می‌شوند. نور سفید ترکیبی از همهٔ این رنگ‌هاست. اسحاق نیوتن در سدهٔ هفدهم با عبور نور از منشور نشان داد نور سفید به رنگ‌های طیف تجزیه می‌شود و دوباره می‌توان آن‌ها را به نور سفید رساند.

رنگ جسم‌ها به این بستگی دارد که کدام طول موج‌ها را جذب و کدام را بازتاب می‌کنند. سیب قرمز است چون نور قرمز را بازمی‌تاباند و بقیه را می‌گیرد. نور از دو دیدگاه رفتار می‌کند: موج و ذره‌ای به نام فوتون، که آن را در فوتون بخوانید.

نور مرئی در نجوم

نور مرئی نخستین پنجرهٔ بشر به کیهان بود و جو زمین آن را به‌خوبی عبور می‌دهد. رنگ ستاره‌ها نشانهٔ دمای سطح آن‌هاست: ستارهٔ آبی داغ‌تر از زرد و زرد داغ‌تر از قرمز است. دربارهٔ آن در رنگ و دمای ستاره بخوانید. خورشید بیشترین نور خود را در بخش زرد-سبز می‌دهد و تکامل چشم ما با همین نور هماهنگ شده است.

نور با سرعتی حدود ۳۰۰ هزار کیلومتر در ثانیه می‌رود. همین سرعت محدود باعث می‌شود وقتی به اجرام دور نگاه می‌کنیم، گذشتهٔ آن‌ها را ببینیم. نور خورشید حدود هشت دقیقه تا زمین زمان می‌برد. برای شناخت بیشتر سرعت نور را ببینید.

نور مرئی و طیف کامل

نور مرئی کم‌تر از یک درصد پهنای طیف است. برای شناخت کامل ستاره‌ها و کهکشان‌ها نجوم از رادیو تا گاما به کار می‌رود، که در طیف الکترومغناطیسی آمده است.

پرسش‌های رایج

### طول موج نور مرئی چقدر است؟
نور مرئی تقریباً از ۳۸۰ نانومتر (بنفش) تا ۷۵۰ نانومتر (قرمز) است. این محدوده از فردی به فرد دیگر کمی تفاوت دارد.

### چرا رنگ‌ها را می‌بینیم؟
چشم در شبکیه سه نوع سلول مخروطی دارد که هر کدام به محدوده‌ای از طول موج حساس‌اند. مغز با مقایسهٔ پاسخ این سه، رنگ را می‌سازد.

### نور سفید از چه ساخته شده است؟
نور سفید ترکیبی از همهٔ رنگ‌های طیف مرئی است. می‌توان آن را با منشور یا قطره‌های آب تجزیه کرد، همان‌طور که در رنگین‌کمان رخ می‌دهد.

### چرا ستاره‌ها رنگ‌های متفاوتی دارند؟
رنگ ستاره به دمای سطح آن بستگی دارد. ستاره‌های داغ آبی‌سفیدند و ستاره‌های خنک‌تر نارنجی یا قرمز.