جمعه ۵ فروردین ۱۴۰۱ · ساعت ۰۰:۵۴:۳۰ به وقت تهران · ۱۶۵۵ روز پیش
2022-03-24 21:24 UTC
عمق کانون
۱۶ کیلومتر
مختصات
۲۷.۴۷° N ۵۶.۵۰° E
انرژی
حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۱۱ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ بامداد جمعه ۵ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۰۰:۵۴ به وقت تهران، قلعه قاضی، هرمزگان را لرزاند. کانون آن در عمق ۱۶ کیلومتری زمین بود.
زمین‌لرزه‌ای به این بزرگی یعنی چه؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۱۶ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی قلعه قاضی، هرمزگان
دومین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۶ در ۲۴ اسفند ۱۴۰۰ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۶۵۲ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۹ در ۲ فروردین ۱۳۵۶، ۱۹ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۹ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ خورگو (بندرعباس) ۱۳۵۶، زلزلهٔ ۱۹۹۰ جنوب داراب (۱۵ آبان ۱۳۶۹) و زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان (۱۳ اسفند ۱۳۷۷) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن پنج زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۴٫۰ در ۲۵ فروردین، ساعت ۱۶:۴۱ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان هرمزگان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۶۵۲ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۹
۲ فروردین ۱۳۵۶
۱۹ کیلومتر
۲۹ کیلومتر
۶٫۶
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۱۱۹ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۶
۱۵ آبان ۱۳۶۹
۱۳۵ کیلومتر
۱۱ کیلومتر
۶٫۴
۲۳ آبان ۱۴۰۰
۵۲ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۳
۴ اردیبهشت ۱۳۲۸
۱۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۱۲ فروردین ۱۳۵۶
۱۹ کیلومتر
۲۹ کیلومتر
۶٫۲
۱ شهریور ۱۳۰۹
۱۴۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۱۹۰۵ میلادی
۱۳۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۲۰ شهریور ۱۳۸۷
۱۰۵ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۱
۱۶ اسفند ۱۳۵۳
۲۴ کیلومتر
۲۷ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ خورگو (بندرعباس) ۱۳۵۶ ۲۰ کیلومتری
۲ فروردین ۱۳۵۶
۶٫۹
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۶٫۷ تا ۶٫۹ در شمال بندرعباس که ۳۵ روستا را به شدت آسیب زد (بیش از ۲۰ روستا کاملاً ویران شد) و ۱۵۲ تا ۱۶۷ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۵۲ تا ۱۶۷ نفر
زلزلهٔ ۱۹۹۰ جنوب داراب ۱۳۵ کیلومتری
۱۵ آبان ۱۳۶۹
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در جنوب داراب (فارس) که دست‌کم ۲۱ نفر را کشت و حدود ۹۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۲۱ تا ۲۲ نفر
زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان ۱۱۸ کیلومتری
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در جنوب استان کرمان (ناحیهٔ جیرفت) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA یک نفر در آن کشته شد و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: یک نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ هرمزگان ۱۴۰۰ ۵۲ کیلومتری
۲۳ آبان ۱۴۰۰
۶٫۴
دو زمینلرزهٔ ۶٫۰ و ۶٫۴ با فاصلهٔ حدود یک دقیقه‌ونیم در شمال بندرعباس که ۲ نفر را کشت و حدود ۱۰۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۲ نفر
زلزلهٔ ۱۹۴۹ بندرعباس ۱۶ کیلومتری
۴ اردیبهشت ۱۳۲۸
۶٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۳ در نزدیک بندرعباس که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۱۹۰۵ جنوب ایران ۱۳۵ کیلومتری
۱۹ دی ۱۲۸۳
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب ایران، در محدودهٔ تنگهٔ هرمز و استان هرمزگان که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۱۹۳۰ هرمزگان ۱۴۵ کیلومتری
۱ شهریور ۱۳۰۹
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب ایران، در استان هرمزگان که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۱۹۷۵ بندرعباس (سرخون) ۲۴ کیلومتری
۱۶ اسفند ۱۳۵۳
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در شمال بندرعباس (ناحیهٔ سرخون) که بنابر فهرست NOAA ۷ نفر را کشت و حدود ۲۰۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۷ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ قلعه قاضی، هرمزگان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۱ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۱ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ قلعه قاضی، هرمزگان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه جمعه ۵ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۰۰:۵۴ به وقت تهران در قلعه قاضی، هرمزگان رخ داد. مختصات کانون ۲۷.۴۷ درجهٔ شمالی و ۵۶.۵۰ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ قلعه قاضی، هرمزگان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۶ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ قلعه قاضی، هرمزگان پسلرزه داشت؟
پنج زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۵ فروردین، ۱۶:۴۱.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
