شنبه ۶ فروردین ۱۴۰۱ · ساعت ۱۴:۵۷:۱۹ به وقت تهران · ۱۶۵۳ روز پیش
2022-03-26 11:27 UTC
عمق کانون
۸ کیلومتر
مختصات
۳۴.۴۳° N ۵۰.۸۶° E
انرژی
حدود ۸۵ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۰ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۵ عصر شنبه ۶ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۴:۵۷ به وقت تهران، کهک، قم را لرزاند. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۵ کوچک به شمار میآید. چنین لرزهای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، بهویژه در طبقههای بالا یا در سکوت شب، حس میکنند و آسیبی نمیزند.
عمق ۸ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۸۵ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۳ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین کهک، قم
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، هیچ زمینلرزهٔ دیگری در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت نشده بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۷ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۳ در سال ۱۹۰۹ میلادی، ۴۵ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ کاشان ۱۷۷۸ و زلزلهٔ ری ۸۵۵ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پسلرزهها
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۲٫۸ در ۲۰ فروردین، ساعت ۲۲:۰۳ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان قم پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبتشده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیشلرزهها و پسلرزهها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قویترینها نخست؛ ۲۷ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۳
۱۹۰۹ میلادی
۴۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۲۸ آذر ۱۳۵۹
۲۶ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۵٫۷
۱۸ فروردین ۱۳۱۶
۱۳۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۲۸ خرداد ۱۳۸۶
۳ کیلومتر
۵ کیلومتر
۵٫۵
۱ دی ۱۳۵۹
۲۶ کیلومتر
۴۱ کیلومتر
۵٫۵
۶ اردیبهشت ۱۳۴۷
۹۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۴
۴ خرداد ۱۳۵۶
۱۲۰ کیلومتر
۲۶ کیلومتر
۵٫۴
۱۲ آبان ۱۳۴۳
۱۴۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۲
۶ تیر ۱۳۴۹
۸۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۲
۲۵ تیر ۱۳۰۸
۶۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزلههای تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ کاشان ۱۷۷۸ ۶۷ کیلومتری
۱۷۷۸ میلادی
۶٫۲
زمینلرزهای در بامداد ۱۵ دسامبر ۱۷۷۸ که کاشان و پیرامونش را ویران کرد و بیشتر ساختمانها فرو ریختند؛ بیش از ۸٬۰۰۰ نفر کشته شدند. جانباختگان: بیش از ۸ هزار نفر
زلزلهٔ ری ۸۵۵ ۱۳۹ کیلومتری
۸۵۵ میلادی
—
زمینلرزهای سخت در ری، شهر باستانی در جنوب تهران امروزی، که بنابر گزارشهای تاریخی خانههای بسیاری را ویران کرد و تلفات زیادی داشت؛ پسلرزهها بیش از یک ماه ادامه یافتند و لرزه در قم و کاشان هم احساس شد. جانباختگان: شمار دقیق قربانیان در منابع نیامده؛ «تلفات بسیار» گزارش شده
پرسشهای رایج
زلزلهٔ کهک، قم چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ کهک، قم کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه شنبه ۶ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۴:۵۷ به وقت تهران در کهک، قم رخ داد. مختصات کانون ۳۴.۴۳ درجهٔ شمالی و ۵۰.۸۶ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ کهک، قم چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۸ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ کهک، قم پسلرزه داشت؟
یک زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلکبین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمیکند؛ آخرین بهروزرسانی با پسلرزهٔ ۲۰ فروردین، ۲۲:۰۳.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغقوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایهاش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پلهها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیبدیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلکبین گزارشهای مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان میدهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلکبین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیکترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.