دانشنامهجرم آسمانی
رشته‌کوه زاگرس Zagros Mountains
زاگرس رشته‌کوه بزرگی در غرب و جنوب‌غرب ایران است که حدود ۱۵۰۰ کیلومتر از شمالغرب تا تنگهٔ هرمز کشیده شده است. بلندترین قلهٔ آن دنا با حدود ۴۴۰۹ متر است.
نام‌های دیگر: زاگرس، کوه‌های زاگرس
رشته‌کوه زاگرس بزرگ‌ترین رشته‌کوه ایران است که از جنوب‌شرق ترکیه و شمال عراق شروع می‌شود، غرب و جنوب‌غرب ایران را در برمی‌گیرد و تا نزدیک تنگهٔ هرمز ادامه می‌یابد. طول آن حدود ۱۵۰۰ کیلومتر و عرضش ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلومتر است. بلندترین قله‌هایش دنا (حدود ۴۴۰۹ متر) و زردکوه (حدود ۴۲۲۱ متر) هستند.
زاگرس چگونه ساخته شد؟
زاگرس ثمرهٔ برخورد صفحهٔ عربی و صفحهٔ ایران است. زمین‌ساخت صفحه‌ای باعث شد لایههای سنگهای رسوبی دریای قدیم چین بخورند و بالا بیایند و رشته‌ای از تاقدیس‌ها و ناودیس‌های موازی پدید آید. این کمربند «چین‌خورده-رانده» هنوز فعال است: گسل‌های بسیاری (گسل‌های ایران) و زمین‌لرزه‌های متوسط در آن رخ میدهد. برخورد هنوز ادامه دارد و میزان آن سالانه چند میلی‌متر است.
زاگرس و نفت
تاقدیس‌های زاگرس به دام انداختن نفت و گاز مناسب‌اند. در سال ۱۲۸۷ نخستین چاه نفت تجاری خاورمیانه در مسجد سلیمان در دامنهٔ زاگرس به نفت رسید. بسیاری از میدان‌های نفتی و گازی ایران و منطقه، از جمله خوزستان، در همین کمربند و پیش‌بوم آن قرار دارند.
اقلیم، آب و زیست‌بوم
زاگرس بیشتر بارش غرب ایران را می‌گیرد و منشأ رودهایی مانند کارون و کرخه و زاینده‌رود است. جنگل‌های بلوط زاگرس در دامنه‌ها زیستگاه حیات‌وحش و منبع مهم آب‌اند. زاگرس خانهٔ ایل‌های کوچ‌نشین بختیاری، قشقایی و لر و کرد است و در عصر یخبندان یخچال‌های بزرگ‌تری بر قله‌هایش بود.
پرسش‌های رایج
### بلندترین قلهٔ زاگرس کدام است؟
دنا با حدود ۴۴۰۹ متر بلندترین قلهٔ زاگرس است و در استان کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد.
### زاگرس چند کیلومتر طول دارد؟
زاگرس حدود ۱۵۰۰ کیلومتر طول دارد و از شمالغرب ایران تا تنگهٔ هرمز در جنوب کشیده شده است.
### چرا زاگرس اینقدر نفت دارد؟
چینخوردگی لایههای سنگهای رسوبی غنی از مواد آلی، تاقدیسهایی ساخته که مانند سقف نفت را زیر خود نگه میدارند.
### آیا زاگرس زلزلهخیز است؟
بله. فشار برخورد صفحهٔ عربی و ایران ادامه دارد و زلزلههای متعدد در آن رخ میدهد. با این حال زلزلههای بسیار بزرگ در آن کمتر از بعضی بخشهای دیگر ایران رخ داده است.