چهارشنبه ۳۱ فروردین ۱۴۰۱ · ساعت ۱۲:۲۲:۰۵ به وقت تهران · ۱۶۲۸ روز پیش
2022-04-20 08:52 UTC
عمق کانون
۷ کیلومتر
مختصات
۳۰.۷۸° N ۵۶.۷۰° E
انرژی
حدود ۲۴۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۱۹ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۸ ظهر چهارشنبه ۳۱ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۲۲ به وقت تهران، خانوک، کرمان را لرزاند. کانون آن در عمق ۷ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۸ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۷ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۲۴۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۲ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۹ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۹ در ۲۷ فروردین ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۵۲ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۱ در ۶ مرداد ۱۳۶۰، ۱۳۶ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۲ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سیرچ ۱۳۶۰، زلزلهٔ گلباف ۱۳۶۰ و زلزلهٔ فندوقا (گلباف) ۱۳۷۶ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۳ در ۱۲ اردیبهشت، ساعت ۰۴:۲۷ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان کرمان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۵۲ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۱
۶ مرداد ۱۳۶۰
۱۳۶ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۷
۲۱ خرداد ۱۳۶۰
۱۳۷ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۶
۲۳ اسفند ۱۳۷۶
۱۱۲ کیلومتر
۹ کیلومتر
۶٫۵
۱۹۱۱ میلادی
۳۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۴
۴ اسفند ۱۳۸۳
۱۲ کیلومتر
۱۴ کیلومتر
۶٫۲
۷ آذر ۱۳۱۲
۱۳۳ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۱
۱۰ آذر ۱۳۹۶
۵۹ کیلومتر
۹ کیلومتر
۶٫۰
۲۲ آذر ۱۳۹۶
۵۸ کیلومتر
۸ کیلومتر
۶٫۰
۲۱ آذر ۱۳۹۶
۵۶ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۰
۱۳ دی ۱۳۱۲
۱۴۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ سیرچ ۱۳۶۰ ۱۳۵ کیلومتری
۶ مرداد ۱۳۶۰
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۱ (Ms) در سیرچ، جنوب‌شرق کرمان، که حدود ۱٬۵۰۰ نفر را کشت و حدود ۵۰ هزار نفر را بی‌خانمان کرد؛ هفت هفته پس از زلزلهٔ گلباف رخ داد. جان‌باختگان: حدود ۱٬۵۰۰ نفر
زلزلهٔ گلباف ۱۳۶۰ ۱۳۸ کیلومتری
۲۱ خرداد ۱۳۶۰
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ تا ۶٫۷ در بیابان‌های جنوب‌شرقی کرمان نزدیک گلباف که روستاهای بسیاری را ویران کرد؛ حدود هفت هفته بعد زلزلهٔ سیرچ در همان ناحیه رخ داد. جان‌باختگان: ۱٬۴۰۰ تا ۳٬۰۰۰ نفر
زلزلهٔ فندوقا (گلباف) ۱۳۷۶ ۱۱۱ کیلومتری
۲۳ اسفند ۱۳۷۶
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در ناحیهٔ گلباف (کرمان) که بنابر فهرست NOAA ۵ نفر را کشت؛ در همان ناحیه‌ای رخ داد که در ۱۹۸۱ زلزله‌های گلباف و سیرچ روی داده بود. جان‌باختگان: ۵ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ راور ۱۹۱۱ ۳۶ کیلومتری
۲۸ فروردین ۱۲۹۰
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ در ناحیهٔ راور (استان کرمان) که بنابر فهرست NOAA حدود ۷۰۰ نفر قربانی داشت. جان‌باختگان: حدود ۷۰۰ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ زرند (دهوئیه) ۱۳۸۳ ۱۲ کیلومتری
۴ اسفند ۱۳۸۳
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در بامداد ۴ اسفند ۱۳۸۳ در شهرستان زرند (کرمان) که دست‌کم ۶۱۲ نفر را کشت و هزاران خانه را ویران یا آسیب‌دیده کرد؛ بیشتر قربانیان در روستاهای نزدیک رومرکز بودند. جان‌باختگان: دست‌کم ۶۱۲ نفر
زلزلهٔ بهاباد ۱۹۳۳ ۱۳۳ کیلومتری
۷ آذر ۱۳۱۲
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در ناحیهٔ بهاباد (استان یزد) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ هجدک (کرمان)، ۱۰ آذر ۱۳۹۶ ۵۹ کیلومتری
۱۰ آذر ۱۳۹۶
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در شمال کرمان (ناحیهٔ هجدک) که حدود ۵۰ نفر را مجروح کرد؛ ۱۱ روز بعد دو زمینلرزهٔ ۶٫۰ در همان ناحیه رخ داد.
زلزلهٔ ۱۹۳۴ جنوب‌شرق کرمان ۱۴۳ کیلومتری
۱۳ دی ۱۳۱۲
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در حدود ۸۰ کیلومتری شرق‌جنوب‌شرقی شهر کرمان که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ خانوک، کرمان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۸ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۸ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ خانوک، کرمان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه چهارشنبه ۳۱ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۲۲ به وقت تهران در خانوک، کرمان رخ داد. مختصات کانون ۳۰.۷۸ درجهٔ شمالی و ۵۶.۷۰ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ خانوک، کرمان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۷ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ خانوک، کرمان پسلرزه داشت؟
دو زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۲ اردیبهشت، ۰۰:۵۰.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
