یکشنبه ۴ اردیبهشت ۱۴۰۱ · ساعت ۱۶:۳۵:۲۸ به وقت تهران · ۱۶۷۳ روز پیش
2022-04-24 13:05 UTC
مرکز لرزهنگاری کشوری زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۵ را در سنگان، خراسان رضوی ثبت کرد؛ عصر یکشنبه ۴ اردیبهشت ۱۴۰۱، ساعت ۱۶:۳۵ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان رضوی پررنگ است
دایره: ۱۰۰ کیلومتری کانون. روی هر نقطه بزنید تا صفحهٔ همان زمینلرزه باز شود. برای زوم با چرخ موش، اول روی نقشه کلیک کنید.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۵ کوچک به شمار میآید. لرزهای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقههای بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمیآورد.
عمق ۸ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۸۵ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۳ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین سنگان، خراسان رضوی
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۳ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۵ در ۲۹ فروردین ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۰۴ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۳ در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶، ۱۰۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۲ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ قائن و بیرجند (زیرکوه) ۱۳۷۶، زلزلهٔ کلی–بنیاباد (قائنات) ۱۳۵۸ و زلزلهٔ قائنات، دی ۱۳۵۷ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پسلرزهها
در ماهِ پس از آن سه زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۲٫۶ در ۱۸ اردیبهشت، ساعت ۱۷:۲۴ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
پیشلرزهها و پسلرزهها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قویترینها نخست؛ ۱۰۴ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۳
۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶
۱۰۳ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۷٫۱
۶ آذر ۱۳۵۸
۹۹ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۷
۲۶ دی ۱۳۵۷
۱۲۲ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۶
۲۳ آبان ۱۳۵۸
۱۰۰ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۳
۲۳ مهر ۱۴۰۲
۱۴۲ کیلومتر
۹ کیلومتر
۶٫۳
۱۹ مهر ۱۴۰۲
۱۳۴ کیلومتر
۸ کیلومتر
۶٫۳
۱۵ مهر ۱۴۰۲
۱۱۹ کیلومتر
۸ کیلومتر
۶٫۳
۱۵ مهر ۱۴۰۲
۱۲۳ کیلومتر
۱۴ کیلومتر
۶٫۱
۱۶ فروردین ۱۳۹۶
۱۴۴ کیلومتر
۱۳ کیلومتر
۶٫۱
۹ تیر ۱۳۱۵
۸۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزلههای تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ قائن و بیرجند (زیرکوه) ۱۳۷۶ ۱۰۲ کیلومتری
۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶
۷٫۳
زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۳ با کانونی نزدیک روستای اردکول که ناحیهٔ بیرجند و قائن را ویران کرد؛ ۱٬۵۶۷ نفر کشته، بیش از ۲٬۳۰۰ نفر مجروح و حدود ۵۰ هزار نفر بیخانمان شدند. جانباختگان: ۱٬۵۶۰ تا ۱٬۷۲۸ نفر
زلزلهٔ کلی–بنیاباد (قائنات) ۱۳۵۸ ۹۸ کیلومتری
۶ آذر ۱۳۵۸
۷٫۱
زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۱ در قائنات که دو هفته پس از زلزلهٔ کوریزان رخ داد و بیشترین شدت (X مرکالی) را در این توالی داشت؛ هر دو زلزله روی هم حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر را کشتند. جانباختگان: شمار قربانیان جدا از زلزلهٔ ۲۳ آبان ۱۳۵۸ گزارش نشده؛ جمع هر دو حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر
زلزلهٔ قائنات، دی ۱۳۵۷ ۱۲۲ کیلومتری
۲۶ دی ۱۳۵۷
۶٫۷
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۷ (Ms) در قائنات که بنابر منابع ۱۲۹ تا ۲۰۰ نفر را کشت؛ حدود ده ماه پیش از دو زلزلهٔ بزرگ آبان و آذر ۱۳۵۸ در همان ناحیه رخ داد. جانباختگان: ۱۲۹ تا ۲۰۰ نفر، بسته به منبع
زلزلهٔ کوریزان (قائنات) ۱۳۵۸ ۱۰۰ کیلومتری
۲۳ آبان ۱۳۵۸
۶٫۶
زمینلرزهای با Ms برابر ۶٫۶ (Mw برابر ۶٫۸) در قائنات که به شمالشرق ایران خسارت گسترده زد؛ این زلزله و زلزلهٔ ۶ آذر ۱۳۵۸ روی هم حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر را کشتند. جانباختگان: جمع دو زلزلهٔ ۱۹۷۹ قائنات حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر برآورد شده و بیشتر قربانیان از زلزلهٔ ۲۳ آبان ۱۳۵۸ بودند
زلزلهٔ ابیز و سربیشه ۱۹۳۶ ۸۶ کیلومتری
۹ تیر ۱۳۱۵
۶٫۱
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۱ در شرق خراسان جنوبی (ناحیهٔ ابیز و سربیشه) که بنابر فهرست NOAA ۱۲ نفر را کشت. جانباختگان: ۱۲ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ تربتجام (سفیدسنگ) ۱۳۹۶ ۱۴۴ کیلومتری
۱۶ فروردین ۱۳۹۶
۶٫۱
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۱ در شمال تربتجام (ناحیهٔ سفیدسنگ) که ۲ نفر را کشت و دهها نفر را مجروح کرد. جانباختگان: ۲ نفر
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلکبین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمیکند؛ آخرین بهروزرسانی با پسلرزهٔ ۳۰ اردیبهشت، ۲۲:۴۸.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغقوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایهاش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پلهها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیبدیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلکبین گزارشهای مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان میدهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلکبین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیکترین شهرها، از مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.