جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان رضوی پررنگ است
دایره: ۱۰۰ کیلومتری کانون. روی هر نقطه بزنید تا صفحهٔ همان زمینلرزه باز شود. برای زوم با چرخ موش، اول روی نقشه کلیک کنید.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۵ کوچک به شمار میآید. چنین لرزهای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، بهویژه در طبقههای بالا یا در سکوت شب، حس میکنند و آسیبی نمیزند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۸۵ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۳ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی سفید سنگ، خراسان رضوی
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۳ در ۲۸ تیر ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۹ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۱ در ۱۶ فروردین ۱۳۹۶، ۱۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ نیشابور ۱۲۰۹، زلزلهٔ نیشابور ۱۳۸۹ و زلزلهٔ تربتجام (سفیدسنگ) ۱۳۹۶ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۲٫۷ در ۱۴ مهر، ساعت ۱۹:۰۱ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
پیشلرزهها و پسلرزهها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قویترینها نخست؛ ۲۹ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۱
۱۶ فروردین ۱۳۹۶
۱۳ کیلومتر
۱۳ کیلومتر
۵٫۷
۳ مهر ۱۳۲۹
۱۲۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۸ مرداد ۱۳۸۹
۱۱۳ کیلومتر
۱۹ کیلومتر
۵٫۵
۱۸ آبان ۱۳۷۸
۸۲ کیلومتر
۲۶ کیلومتر
۵٫۵
۶ شهریور ۱۳۱۸
۱۴۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۴
۱۸ آبان ۱۳۷۸
۸۸ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۳
۱۵ فروردین ۱۳۴۹
۱۴۸ کیلومتر
۱۴ کیلومتر
۵٫۳
۲۸ تیر ۱۳۱۷
۸۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۲
۱۴ تیر ۱۳۸۷
۱۴۱ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۲
۱۲ تیر ۱۳۸۲
۵۹ کیلومتر
۴۱ کیلومتر
زلزلههای تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ نیشابور ۱۲۰۹ ۱۴۲ کیلومتری
۱۲۰۹ میلادی
۷٫۶
نخستین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرستهای تاریخی که هر بار شهر را به شدت ویران کرد؛ بزرگی آن را حدود ۷٫۶ برآورد کردهاند.
زلزلهٔ نیشابور ۱۳۸۹ ۱۴۲ کیلومتری
۱۳۸۹ میلادی
۷٫۶
دومین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرستهای تاریخی؛ بزرگی آن را حدود ۷٫۶ برآورد کردهاند و روز و ماه دقیقش در منابع یکسان نیست.
زلزلهٔ تربتجام (سفیدسنگ) ۱۳۹۶ ۱۴ کیلومتری
۱۶ فروردین ۱۳۹۶
۶٫۱
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۱ در شمال تربتجام (ناحیهٔ سفیدسنگ) که ۲ نفر را کشت و دهها نفر را مجروح کرد. جانباختگان: ۲ نفر
زلزلهٔ تربت حیدریه ۱۹۲۳ ۱۲۸ کیلومتری
۳ خرداد ۱۳۰۲
۶٫۰
زمینلرزهای به بزرگی حدود ۶٫۰ (برخی منابع ۵٫۷) که دستکم یک روستا را کاملاً با خاک یکسان کرد و حدود ۲٬۲۰۰ نفر را کشت؛ رومرکز میدانی آن در غرب تربت حیدریه است و فهرستهای لرزهای مکانهای بسیار متفاوتی برایش دادهاند. جانباختگان: حدود ۲٬۲۰۰ نفر
زلزلهٔ نیشابور ۱۴۰۵ ۱۴۲ کیلومتری
۱۴۰۵ میلادی
—
سومین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرستهای تاریخی؛ بزرگی آن در منابع یکسان نیست (از ۶٫۷ تا ۷٫۶).
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلکبین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمیکند؛ آخرین بهروزرسانی با پسلرزهٔ ۱۴ مهر، ۱۹:۰۱.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغقوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایهاش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پلهها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیبدیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلکبین گزارشهای مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان میدهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلکبین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیکترین شهرها، از مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.