پنجشنبه ۶ بهمن ۱۴۰۱ · ساعت ۰۰:۱۸:۵۶ به وقت تهران · ۱۳۴۸ روز پیش
2023-01-25 20:48 UTC
عمق کانون
۵ کیلومتر
مختصات
۲۷.۵۳° N ۵۷.۸۳° E
انرژی
حدود ۲٫۷ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۱۶ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ بامداد پنجشنبه ۶ بهمن ۱۴۰۱، ساعت ۰۰:۱۸ به وقت تهران، قلعه گنج، کرمان را لرزاند. کانون آن در عمق ۵ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ در ردهٔ لرزههای سبک است. چنین لرزه‌ای معمولاً در شهرها و روستاهای نزدیک کانون حس میشود و ممکن است پنجره‌ها و اشیای آویزان را بلرزاند، اما به‌ندرت آسیب می‌زند.
عمق ۵ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۲٫۷ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
زمین‌لرزه‌های پیشین قلعه گنج، کرمان
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۶ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۲ در ۱۲ آبان ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۹۸ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۹ در ۲ فروردین ۱۳۵۶، ۱۴۲ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هفت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ خورگو (بندرعباس) ۱۳۵۶، زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان (۱۳ اسفند ۱۳۷۷) و زلزلهٔ ۱۹۴۹ بندرعباس (۴ اردیبهشت ۱۳۲۸) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۲٫۸ در ۲ اسفند، ساعت ۰۸:۰۸ بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان کرمان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۳۹۸ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۹
۲ فروردین ۱۳۵۶
۱۴۲ کیلومتر
۲۹ کیلومتر
۶٫۶
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۱۱۰ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۳
۴ اردیبهشت ۱۳۲۸
۱۴۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۷ بهمن ۱۳۸۹
۱۳۸ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۲
۱۲ فروردین ۱۳۵۶
۱۴۸ کیلومتر
۲۹ کیلومتر
۶٫۱
۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲
۱۰۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۹ اسفند ۱۳۸۴
۱۱۵ کیلومتر
۱۸ کیلومتر
۵٫۹
۲۷ آذر ۱۳۶۶
۱۳۵ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۹
۲۱ تیر ۱۳۶۲
۱۴۳ کیلومتر
۲۵ کیلومتر
۵٫۹
۲ فروردین ۱۳۵۶
۱۳۴ کیلومتر
۳۹ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ خورگو (بندرعباس) ۱۳۵۶ ۱۴۲ کیلومتری
۲ فروردین ۱۳۵۶
۶٫۹
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۶٫۷ تا ۶٫۹ در شمال بندرعباس که ۳۵ روستا را به شدت آسیب زد (بیش از ۲۰ روستا کاملاً ویران شد) و ۱۵۲ تا ۱۶۷ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۵۲ تا ۱۶۷ نفر
زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان ۱۱۰ کیلومتری
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در جنوب استان کرمان (ناحیهٔ جیرفت) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA یک نفر در آن کشته شد و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: یک نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۴۹ بندرعباس ۱۴۲ کیلومتری
۴ اردیبهشت ۱۳۲۸
۶٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۳ در نزدیک بندرعباس که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۲۰۱۱ جنوب‌شرق بم ۱۳۹ کیلومتری
۷ بهمن ۱۳۸۹
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب‌شرق استان کرمان که پس‌لرزهٔ زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) در آذر ۱۳۸۹ به شمار میرود؛ گزارش معتبری از تلفات مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۲۰۱۳ بشاگرد (هرمزگان) ۱۰۸ کیلومتری
۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در ناحیهٔ بشاگرد در شرق هرمزگان که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA ۲ نفر در آن کشته شدند و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: ۲ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ قلعه گنج، کرمان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ قلعه گنج، کرمان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه پنجشنبه ۶ بهمن ۱۴۰۱، ساعت ۰۰:۱۸ به وقت تهران در قلعه گنج، کرمان رخ داد. مختصات کانون ۲۷.۵۳ درجهٔ شمالی و ۵۷.۸۳ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ قلعه گنج، کرمان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۵ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ قلعه گنج، کرمان پسلرزه داشت؟
دو زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲ اسفند، ۰۸:۰۸.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
