شنبه ۵ فروردین ۱۴۰۲ · ساعت ۰۸:۵۰:۵۷ به وقت تهران · ۱۲۸۹ روز پیش
2023-03-25 05:20 UTC
عمق کانون
۸ کیلومتر
مختصات
۲۷.۸۶° N ۵۴.۶۱° E
انرژی
حدود ۱٫۹ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۵۸ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
صبح شنبه ۵ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۰۸:۵۰ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۴ در مزایجان، فارس رخ داد. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۴ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۸ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱٫۹ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۸ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی مزایجان، فارس
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۵۸ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۲ در ۲۹ اسفند ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۵۰۲ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۶ در ۱۵ آبان ۱۳۶۹، ۹۴ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۳ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ ۱۹۹۰ جنوب داراب (۱۵ آبان ۱۳۶۹)، زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ (۹ آبان ۱۳۳۵) و زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) (۲۱ خرداد ۱۳۴۰) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن چهار زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۴٫۳ در ۱۳ فروردین، ساعت ۰۲:۵۱ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان فارس پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۵۰۲ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۶
۱۵ آبان ۱۳۶۹
۹۴ کیلومتر
۱۱ کیلومتر
۶٫۴
۲۳ آبان ۱۴۰۰
۱۴۵ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۴
۲۱ خرداد ۱۳۴۰
۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۴
۹ آبان ۱۳۳۵
۵۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۱ شهریور ۱۳۰۹
۴۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۱۱ تیر ۱۴۰۱
۱۲۹ کیلومتر
۹ کیلومتر
۶٫۰
۱۱ تیر ۱۴۰۱
۱۲۳ کیلومتر
۱۶ کیلومتر
۶٫۰
۲۳ آبان ۱۴۰۰
۱۴۵ کیلومتر
۹ کیلومتر
۶٫۰
۱۷ آبان ۱۳۵۰
۹۷ کیلومتر
۱۷ کیلومتر
۶٫۰
۲۳ فروردین ۱۳۵۰
۱۱۵ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ ۱۹۹۰ جنوب داراب ۹۴ کیلومتری
۱۵ آبان ۱۳۶۹
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در جنوب داراب (فارس) که دست‌کم ۲۱ نفر را کشت و حدود ۹۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۲۱ تا ۲۲ نفر
زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ ۵۲ کیلومتری
۹ آبان ۱۳۳۵
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در ناحیهٔ بستک (هرمزگان) که بنابر منابع حدود ۳۵۰ تا ۴۱۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۳۴۷ تا ۴۱۰ نفر، بسته به منبع
زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) ۸ کیلومتری
۲۱ خرداد ۱۳۴۰
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در ناحیهٔ لار (لارستان، استان فارس) که بنابر فهرست NOAA حدود ۶۰ نفر را کشت؛ در همان ناحیه‌ای رخ داد که زلزلهٔ ویرانگر ۱۹۶۰ لار روی داده بود. جان‌باختگان: حدود ۶۰ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ هرمزگان ۱۴۰۰ ۱۴۵ کیلومتری
۲۳ آبان ۱۴۰۰
۶٫۴
دو زمینلرزهٔ ۶٫۰ و ۶٫۴ با فاصلهٔ حدود یک دقیقه‌ونیم در شمال بندرعباس که ۲ نفر را کشت و حدود ۱۰۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۲ نفر
زلزلهٔ ۱۹۳۰ هرمزگان ۴۷ کیلومتری
۱ شهریور ۱۳۰۹
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب ایران، در استان هرمزگان که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ هرمزگان (بندر لنگه) ۱۴۰۱ ۱۲۳ کیلومتری
۱۱ تیر ۱۴۰۱
۶٫۰
دو زمینلرزهٔ ۶٫۰ با فاصلهٔ حدود دو ساعت در شمال‌شرق بندر لنگه (هرمزگان) که ۷ نفر را کشت و بیش از ۱۰۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۷ نفر
زلزلهٔ ۱۹۷۱ حاجی‌آباد (هرمزگان) ۱۱۵ کیلومتری
۲۳ فروردین ۱۳۵۰
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در نزدیک حاجی‌آباد (هرمزگان) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۱۹۷۱ شمال‌غرب بندر لنگه ۹۷ کیلومتری
۱۷ آبان ۱۳۵۰
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در حدود ۶۰ کیلومتری شمال‌غرب بندر لنگه که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ مزایجان، فارس چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۴ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۴ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ مزایجان، فارس کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه شنبه ۵ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۰۸:۵۰ به وقت تهران در مزایجان، فارس رخ داد. مختصات کانون ۲۷.۸۶ درجهٔ شمالی و ۵۴.۶۱ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ مزایجان، فارس چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۸ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ مزایجان، فارس پسلرزه داشت؟
چهار زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۸ فروردین، ۱۶:۳۲.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
