پنجشنبه ۸ تیر ۱۴۰۲ · ساعت ۱۱:۴۹:۲۰ به وقت تهران · ۱۱۹۳ روز پیش
2023-06-29 08:19 UTC
عمق کانون
۸ کیلومتر
مختصات
۳۳.۵۸° N ۵۸.۵۱° E
انرژی
حدود ۲٫۷ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۲۰ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
مرکز لرزهنگاری کشوری زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ را در سه قلعه، خراسان جنوبی ثبت کرد؛ ظهر پنجشنبه ۸ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۴۹ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود.
زمین‌لرزه‌ای به این بزرگی یعنی چه؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ در ردهٔ لرزههای سبک است. چنین لرزه‌ای معمولاً در شهرها و روستاهای نزدیک کانون حس میشود و ممکن است پنجره‌ها و اشیای آویزان را بلرزاند، اما به‌ندرت آسیب می‌زند.
عمق ۸ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۲٫۷ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۰ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۹ در ۱۴ فروردین ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۳۲ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۴ در ۲۵ شهریور ۱۳۵۷، ۱۰۲ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۳ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ طبس ۱۳۵۷، زلزلهٔ قائن و بیرجند (زیرکوه) ۱۳۷۶ و زلزلهٔ دشت بیاض ۱۳۴۷ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان جنوبی پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۳۲ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۴
۲۵ شهریور ۱۳۵۷
۱۰۲ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۷٫۳
۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶
۱۲۳ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۷٫۱
۶ آذر ۱۳۵۸
۱۲۰ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۷٫۱
۹ شهریور ۱۳۴۷
۷۴ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۹
۳۱ شهریور ۱۳۲۶
۱۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۷
۲۶ دی ۱۳۵۷
۹۵ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۶
۲۳ آبان ۱۳۵۸
۱۲۰ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۳
۲۷ بهمن ۱۳۱۹
۲۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۱۶ آبان ۱۳۵۵
۶۴ کیلومتر
۱۳ کیلومتر
۶٫۲
۱۰ شهریور ۱۳۴۷
۵۷ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ طبس ۱۳۵۷ ۱۰۳ کیلومتری
۲۵ شهریور ۱۳۵۷
۷٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۴ که شهر طبس را به شدت ویران کرد و ۱۵ تا ۲۵ هزار نفر را کشت؛ از مرگبارترین زلزله‌های ایران در سدهٔ بیستم است. جان‌باختگان: ۱۵٬۰۰۰ تا ۲۵٬۰۰۰ نفر
زلزلهٔ قائن و بیرجند (زیرکوه) ۱۳۷۶ ۱۲۳ کیلومتری
۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶
۷٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۳ با کانونی نزدیک روستای اردکول که ناحیهٔ بیرجند و قائن را ویران کرد؛ ۱٬۵۶۷ نفر کشته، بیش از ۲٬۳۰۰ نفر مجروح و حدود ۵۰ هزار نفر بی‌خانمان شدند. جان‌باختگان: ۱٬۵۶۰ تا ۱٬۷۲۸ نفر
زلزلهٔ دشت بیاض ۱۳۴۷ ۷۴ کیلومتری
۹ شهریور ۱۳۴۷
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۱ که دشت بیاض و کاخک (گناباد) را در خراسان ویران کرد؛ هزاران نفر در این زلزله جان باختند و صدها نفر دیگر در زلزلهٔ فردوس یک روز بعد. جان‌باختگان: حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار نفر در مجموع؛ رقم‌های رایج حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار
زلزلهٔ کلی–بنیاباد (قائنات) ۱۳۵۸ ۱۲۰ کیلومتری
۶ آذر ۱۳۵۸
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۱ در قائنات که دو هفته پس از زلزلهٔ کوریزان رخ داد و بیشترین شدت (X مرکالی) را در این توالی داشت؛ هر دو زلزله روی هم حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر را کشتند. جان‌باختگان: شمار قربانیان جدا از زلزلهٔ ۲۳ آبان ۱۳۵۸ گزارش نشده؛ جمع هر دو حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر
زلزلهٔ دوست‌آباد (چرمه) ۱۹۴۷ ۱۲ کیلومتری
۳۱ شهریور ۱۳۲۶
۶٫۹
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۹ در خراسان جنوبی که دوست‌آباد (چرمه) را لرزاند و همراه با پس‌لرزه‌ای ۶٫۱ سه روز بعد، حدود ۵۰۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: حدود ۵۰۰ نفر
زلزلهٔ قائنات، دی ۱۳۵۷ ۹۵ کیلومتری
۲۶ دی ۱۳۵۷
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۷ (Ms) در قائنات که بنابر منابع ۱۲۹ تا ۲۰۰ نفر را کشت؛ حدود ده ماه پیش از دو زلزلهٔ بزرگ آبان و آذر ۱۳۵۸ در همان ناحیه رخ داد. جان‌باختگان: ۱۲۹ تا ۲۰۰ نفر، بسته به منبع
زلزلهٔ کوریزان (قائنات) ۱۳۵۸ ۱۲۰ کیلومتری
۲۳ آبان ۱۳۵۸
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای با Ms برابر ۶٫۶ (Mw برابر ۶٫۸) در قائنات که به شمال‌شرق ایران خسارت گسترده زد؛ این زلزله و زلزلهٔ ۶ آذر ۱۳۵۸ روی هم حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر را کشتند. جان‌باختگان: جمع دو زلزلهٔ ۱۹۷۹ قائنات حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر برآورد شده و بیشتر قربانیان از زلزلهٔ ۲۳ آبان ۱۳۵۸ بودند
زلزلهٔ محمدآباد (قائنات) ۱۹۴۱ ۲۶ کیلومتری
۲۷ بهمن ۱۳۱۹
۶٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۳ در خراسان جنوبی نزدیک قائن که فهرست NOAA آن را با نام محمدآباد و حدود ۷۳۰ کشته ثبت کرده است. جان‌باختگان: حدود ۷۳۰ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ سه قلعه، خراسان جنوبی چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ سه قلعه، خراسان جنوبی کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه پنجشنبه ۸ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۴۹ به وقت تهران در سه قلعه، خراسان جنوبی رخ داد. مختصات کانون ۳۳.۵۸ درجهٔ شمالی و ۵۸.۵۱ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ سه قلعه، خراسان جنوبی چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۸ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ سه قلعه، خراسان جنوبی پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
