دوشنبه ۹ تیر ۱۴۰۴ · ساعت ۱۹:۴۴:۴۹ به وقت تهران · ۴۶۱ روز پیش
2025-06-30 16:14 UTC
عمق کانون
۶ کیلومتر
مختصات
۳۶.۸۴° N ۴۵.۰۵° E
انرژی
حدود ۳۰ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۷ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۲ شب دوشنبه ۹ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۴۴ به وقت تهران، حوالی پیرانشهر در استان آذربایجان غربی را لرزاند. کانون آن در عمق ۶ کیلومتری زمین بود و ۱۸ کیلومتر با خود پیرانشهر فاصله داشت.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۲ در ردهٔ لرزههای متوسط است. لرزه‌ای به این بزرگی معمولاً در گستره‌ای چندده‌کیلومتری احساس میشود. خسارت سنگین در این اندازه کم‌یاب است، ولی بناهای کهنه و خشتی نزدیک کانون آسیب‌پذیرند.
عمق ۶ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۳۰ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۵ حدود ۱۶ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی پیرانشهر
قوی‌ترین زمینلرزهٔ این ناحیه از خرداد ۱۴۰۳. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۷ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۹ در ۲۱ اسفند ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۷۶ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۱ در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۰۹، ۱۴۴ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سلماس ۱۹۳۰ (۱۷ اردیبهشت ۱۳۰۹) است؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان آذربایجان غربی پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۱۸ کیلومتری پیرانشهر (آذربایجان غربی)
۱۸ کیلومتری نالوس (آذربایجان غربی)
۲۰ کیلومتری گردکشانه (آذربایجان غربی)
۷۹ کیلومتری ارومیه
۱۷۶ کیلومتری تبریز
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۷۶ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۱
۱۷ اردیبهشت ۱۳۰۹
۱۴۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۶ بهمن ۱۳۸۳
۱۴۸ کیلومتر
۴۱ کیلومتر
۵٫۸
۲۷ آذر ۱۳۵۹
۹۸ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۵٫۸
۲۶ مرداد ۱۳۲۵
۱۴۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۱ مرداد ۱۳۶۰
۳۷ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۵٫۵
۲ مرداد ۱۳۷۰
۹۵ کیلومتر
۲۶ کیلومتر
۵٫۵
۳ آبان ۱۳۴۹
۲۰ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۵
۱۵ اردیبهشت ۱۳۳۷
۱۳۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۲ خرداد ۱۳۰۹
۱۳۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۴
۱۹۰۷ میلادی
۱۲۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ سلماس ۱۹۳۰ ۱۴۴ کیلومتری
۱۷ اردیبهشت ۱۳۰۹
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۱ در دشت سلماس که شهر دیلمان (دیلمقان) و حدود ۶۰ روستا را ویران کرد؛ شهر امروزی سلماس همان دیلمان است که پس از زلزله جابه‌جا و بازسازی شد. پیش‌لرزه‌ای قوی حدود ۱۵ ساعت پیش از آن بسیاری را از خانه‌ها بیرون آورده بود. جان‌باختگان: ۱٬۳۶۰ تا ۳٬۰۰۰ نفر (برخی منابع تا ۴٬۰۰۰)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ پیرانشهر چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۴٫۲ بود که در رسانهها معمولاً «۴٫۲ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ پیرانشهر کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه دوشنبه ۹ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۴۴ به وقت تهران در استان آذربایجان غربی - حوالی پیرانشهر رخ داد؛ ۱۸ کیلومتری پیرانشهر. مختصات کانون ۳۶.۸۴ درجهٔ شمالی و ۴۵.۰۵ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ پیرانشهر چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۶ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ پیرانشهر پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
