ظهر یکشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۳۷ به وقت تهران، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۶ در حوالی بندر خمیر در استان هرمزگان رخ داد. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود و ۲۹ کیلومتر با خود بندر خمیر فاصله داشت.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۶ در ردهٔ لرزههای سبک است. چنین لرزهای معمولاً در شهرها و روستاهای نزدیک کانون حس میشود و ممکن است پنجرهها و اشیای آویزان را بلرزاند، اما بهندرت آسیب میزند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۳٫۸ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۴ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی بندر خمیر
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۶۳ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۷ در ۳ مرداد ۱۴۰۵ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۴۹۱ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۹ در ۲ فروردین ۱۳۵۶، ۱۳۶ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۸ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ خورگو (بندرعباس) ۱۳۵۶، زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ (۹ آبان ۱۳۳۵) و زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) (۲۱ خرداد ۱۳۴۰) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پسلرزهها
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۷ در ۲۲ شهریور، ساعت ۱۳:۱۰ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
