رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهتاریخ نجوم و دانشمنداندانشمند

دمیتری مندلیف Dmitri Mendeleev

دمیتری مندلیف (۱۸۳۴–۱۹۰۷) شیمی‌دان روس است که در سال ۱۸۶۹ جدول تناوبی عنصرها را بر اساس جرم اتمی و ویژگی‌های شیمیایی چید و وجود عنصرهای کشف‌نشده را پیش‌بینی کرد.

نام‌های دیگر: مندلیف

دمیتری مندلیف
Original: Unknown authorUnknown author Upload: Germansociety2014 / Wikimedia Commons · Public domain · منبع تصویر

مشخصات

زادروز۸ فوریه ۱۸۳۴
زادگاهتوبولسک
درگذشت۲ فوریه ۱۹۰۷
جای درگذشتسنت پترزبورگ
زمینهٔ کارشیمی، مترولوژی، فیزیک، زمین‌شناسی
کارهای شاخصجدول تناوبی

بر پایهٔ منابع بازبینی‌شدهٔ این مدخل.

دمیتری ایوانوویچ مندلیف در ۸ فوریهٔ ۱۸۳۴ در توبولسک در سیبری زاده شد و در ۲ فوریهٔ ۱۹۰۷ در سن‌پترزبورگ درگذشت. او آخرین فرزند خانواده‌ای پرجمعیت بود. به کمک مادرش تحصیل کرد و استاد شیمی دانشگاه سن‌پترزبورگ شد.

## مندلیف چگونه جدول را ساخت؟
در دههٔ ۱۸۶۰ حدود ۶۰ عنصر شناخته شده بود. مندلیف هنگام نوشتن کتاب درسی شیمی، عنصرها را بر پایهٔ جرم اتمی و رفتار شیمیایی مرتب کرد و دید ویژگی‌ها در فاصله‌های منظم تکرار می‌شوند. در ۱۸۶۹ نخستین نسخهٔ جدول تناوبی را منتشر کرد. افراد دیگری مانند لوتار مایر هم به الگوی مشابهی رسیده بودند، اما مندلیف جدول را با جسارت بیشتری به کار برد.

## پیش‌بینی عنصرهای ناشناخته
نوآوری بزرگ او این بود که برای عنصرهای کشف‌نشده جای خالی گذاشت و ویژگی‌هایشان را پیش‌بینی کرد. او عنصرهای فرضی را «اکا‌آلومینیوم»، «اکا‌بور» و «اکا‌سیلیسیم» نامید. در سال‌های بعد اینها پیدا شدند: گالیم (۱۸۷۵)، اسکاندیم (۱۸۷۹) و ژرمانیم (۱۸۸۶)، و ویژگی‌هایشان بسیار نزدیک به پیش‌بینی او بود. این موفقیت جدول او را معروف کرد.

## جدول بعد از مندلیف
مندلیف جرم اتمی را مبنا قرار داد و در چند مورد (مثل تلوریم و ید) ناچار شد ترتیب را بر خلاف جرم ببندد. در سال ۱۹۱۳ هنری موزلی نشان داد ترتیب درست بر پایهٔ عدد اتمی یعنی تعداد پروتون‌های هسته است. گازهای نجیب را هم بعدها در جدول گنجاندند. با وجود این، ایدهٔ اصلی او برای همیشه ماند. عنصر ۱۰۱، مندلیفیم، به نام او است.

## کارهای دیگر
او در بررسی ویژگی‌های گازها، نفت، و مخلوط آب و الکل پژوهش کرد و برای بهبود صنعت و کشاورزی روسیه تلاش داشت. در سال ۱۸۹۳ مدیر اداره اوزان و مقیاس‌های روسیه شد. رایج است که می‌گویند او ودکای ۴۰ درجه را ابداع کرد، اما این گفته مستند نیست.

پرسش‌های رایج

  1. مندلیف چه کار مهمی کرد؟

    جدول تناوبی عنصرها را سامان داد و با آن عنصرهای ناشناخته را پیش‌بینی کرد.

  2. جدول مندلیف چگونه چیده شده بود؟

    بر اساس جرم اتمی افزایشی و تکرار ویژگی‌های شیمیایی در ستون‌ها. امروزه ترتیب بر پایهٔ عدد اتمی است.

  3. مندلیف چه عنصرهایی را پیش‌بینی کرد؟

    از جمله گالیم، اسکاندیم و ژرمانیم که ویژگی‌هایشان را پیش از کشف توصیف کرد.

  4. آیا مندلیف جدول را در خواب دید؟

    داستانی رایج است که او جدول را در خواب دید، اما مورخان این روایت را قابل اثبات نمی‌دانند. او سال‌ها در این باره کار کرده بود.

منابع

  1. Development of the periodic table · Royal Society of Chemistry

آخرین بازبینی:

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از دمیتری مندلیف گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین