آزمایش تغییر جهت سیارک دوگانه Double Asteroid Redirection Test

دارت (DART) نخستین آزمایش عملی بشر برای دفاع سیاره‌ای بود. ناسا این فضاپیما را در ۲۴ نوامبر ۲۰۲۱ پرتاب کرد تا ببیند آیا برخورد یک فضاپیما می‌تواند مسیر یک سیارک را اندکی تغییر دهد. هدف سیارکی خطرناک نبود و هیچ تهدیدی برای زمین ایجاد نمی‌کرد.

هدف دارت چه بود؟

هدف، «دیمورفوس»، قمر کوچک ۱۶۰ متری سیارک دیدیموس بود. این دو جرم یک منظومهٔ دوگانه می‌سازند و دیمورفوس هر حدود ۱۱ ساعت و ۵۵ دقیقه یک بار به دور دیدیموس می‌چرخید. دارت با سرعت حدود ۶ کیلومتر بر ثانیه به آن برخورد کرد. تغییر دورهٔ مداری دیمورفوس از زمین با رصد دقیق نورسنجی قابل اندازه‌گیری است، زیرا هر بار که دیمورفوس از مقابل دیدیموس می‌گذرد نور منظومه اندکی کم می‌شود.

نتیجه

برخورد در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۲ رخ داد و موفقیت‌آمیز بود: دورهٔ مداری دیمورفوس حدود ۳۲ دقیقه کوتاه‌تر شد (به حدود ۱۱ ساعت و ۲۳ دقیقه). این تغییر بسیار بیشتر از حداقل مورد انتظار (۷۳ ثانیه) بود. تصاویر نشان داد که برخورد مقدار زیادی ماده از دیمورفوس به بیرون پرتاب کرد و این پرتاب مواد، اثر برخورد را افزایش داد.

پس از دارت

آژانس فضایی اروپا فضاپیمای «هرا» را در سال ۲۰۲۴ به سوی همین منظومه فرستاد (و قرار است در دسامبر ۲۰۲۶ به آن برسد) تا نتیجهٔ برخورد را از نزدیک بررسی کند و جرم و ساختار دقیق دیمورفوس را بسنجد. آزمایش دارت نشان داد روش «برخورد جنبشی» می‌تواند در آینده برای دور کردن یک جرم نزدیک به زمین که به سوی زمین می‌آید به کار رود، به شرط آنکه سال‌ها زودتر شناسایی شود.

پرسش‌های رایج

### دارت چیست؟
دارت فضاپیمایی از ناسا بود که برای آزمودن روشی در دفاع از زمین در برابر سیارک‌ها به یک قمر سیارکی کوبید.

### آیا دارت سیارک را نابود کرد؟
نه، دارت فقط مدار دیمورفوس را به دور دیدیموس اندکی کوتاه کرد و سیارک را نابود نکرد.

### آیا دارت زمین را از خطر نجات داد؟
نه، سیارک‌های منظومهٔ دیدیموس هیچ خطری برای زمین نداشتند و دارت فقط یک آزمایش بود.

### دارت چقدر مدار دیمورفوس را تغییر داد؟
دارت دورهٔ مداری دیمورفوس را حدود ۳۲ دقیقه کوتاه کرد، یعنی از حدود ۱۱ ساعت و ۵۵ دقیقه به حدود ۱۱ ساعت و ۲۳ دقیقه.