دیدیموس (۶۵۸۰۳ Didymos) سیارکی از نوع آپولو و جرم نزدیک به زمین است که در سال ۱۹۹۶ کشف شد. نام آن یونانی و به معنی «دوقلو» است، چون سامانهای دوتایی دارد: جرم اصلی حدود ۷۸۰ متر قطر دارد و یک ماهک کوچکتر به قطر حدود ۱۶۰ متر به نام دیمورفوس گرد آن میچرخد. این سامانه برای زمین خطری ندارد.
چرا دیدیموس مهم است؟
سامانهٔ دوتایی آن آزمایشگاهی طبیعی برای آزمودن روش دفاع سیارهای بود. چون دیمورفوس هر حدود ۱۲ ساعت دور دیدیموس میچرخد، تغییر مدارش را میتوان با رصد گذر مقابل جرم اصلی از زمین اندازه گرفت و نیازی به فضاپیمای دیگری نبود.
آزمایش دارت
در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۲ فضاپیمای دارت با سرعتی حدود ۶ کیلومتر بر ثانیه به دیمورفوس کوبید. دورهٔ مدار این ماهک از حدود ۱۱ ساعت و ۵۵ دقیقه به حدود ۱۱ ساعت و ۲۳ دقیقه کاهش یافت؛ یعنی حدود ۳۲ دقیقه، بسیار بیش از هدف حداقلی. پرتاب ماده از سطح اثر را تقویت کرد. این نخستین تغییر عمدی مسیر جرمی در منظومهٔ شمسی بود.
پس از دارت
آژانس فضایی اروپا مأموریت «هرا» را برای بررسی دقیق نتیجه در ۲۰۲۴ پرتاب کرد؛ این فضاپیما قرار است در نوامبر ۲۰۲۶ به دیدیموس برسد، ریخت دهانهٔ برخورد و جرم دیمورفوس را اندازه بگیرد. نتایج به طراحی دفاع در برابر سیارکهای خطرناک کمک میکند.
پرسشهای رایج
### دیدیموس چیست؟
دیدیموس سیارکی نزدیک به زمین با یک ماهک کوچک به نام دیمورفوس است.
### دیمورفوس چه شد؟
فضاپیمای دارت در ۲۰۲۲ به آن برخورد کرد و مدار آن به دور دیدیموس حدود ۳۲ دقیقه کوتاهتر شد.
### آیا دیدیموس به زمین خطر دارد؟
خیر؛ دیدیموس و ماهکش هیچ خطر برخوردی برای زمین ندارند و فقط هدف آزمایش بودند.
### چرا دیدیموس را برای آزمایش انتخاب کردند؟
چون سامانهای دوتایی است و تغییر مدار ماهک را از زمین میتوان با دقت اندازه گرفت.