۱۸۸۵ریاضی و فناوری · رویداد · ۲۵ مهر ۱۲۶۴
نخستین خط تلفر برقی
۱۴۱ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۸۵، نخستین خط تلفر الکتریکی جهان در ساسکس انگلستان افتتاح شد. این سیستم جدید حملونقل هوایی که توسط ویسکونتس همپدن راهاندازی شد، از سیمهای فولادی برای انتقال واگنهای حامل خاک رس به راهآهن استفاده میکرد. مخترع این فناوری، فلیمینگ جنکین، پیش از راهاندازی رسمی درگذشت اما واژه «تلفر» را برای این نوآوری ابداع کرد؛ سیستمی که بدون نیاز به راننده یا نگهبان، کالاها را با نیروی برق جابجا میکرد و الهامبخش نسلهای بعدی خطوط حملونقل هوایی و فناوریهای خودران شد.
۱۸۸۷فیزیک و شیمی · درگذشت · ۲۵ مهر ۱۲۶۶
خطهای تاریک، سرنخهای روشن خورشید
۱۳۹ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۸۷، گوستاو کیرشهف (Gustav Kirchhoff) درگذشت؛ فیزیکدانی که همراه روبرت بونزن (Robert Bunsen)، تحلیل طیف را به ابزاری برای شناخت مواد تبدیل کرد. نکتهٔ کلیدی این بود که یک گاز، همان طول موجهایی را از نور عبوری جذب میکند که در حالت داغ میتواند تابش کند. این ارتباط به توضیح خطهای تاریک طیف خورشید کمک کرد: جای خالی نور هم میتواند دربارهٔ ماده خبر بدهد. به این ترتیب، برای بررسی ترکیب خورشید لازم نبود نمونهای از آن به آزمایشگاه آورده شود؛ خود نور، حامل سرنخهای شیمیایی بود.
۲۰۰۲نجوم و فضا · رویداد · ۲۵ مهر ۱۳۸۱
دیدن آسمان با پرتوهای گاما
۲۴ سال پیش در چنین روزی، در سال ۲۰۰۲، رصدخانهٔ فضایی اینتگرال (INTEGRAL) به مدار زمین رفت تا آسمان را در محدودهٔ پرتوهای گاما بررسی کند. بسیاری از پدیدههای کیهانی را نمیتوان فقط با نور مرئی شناخت؛ هر بخش از طیف الکترومغناطیسی، اطلاعات متفاوتی در اختیار اخترشناسان میگذارد. این مأموریت آژانس فضایی اروپا برای تصویربرداری و طیفسنجی منابع کیهانی طراحی شده بود. یعنی هم جای منبع را بررسی میکرد و هم انرژی تابش آن را. کنار هم قرارگرفتن این دو نوع اطلاعات، راهی برای شناخت آسمانی است که چشم ما مستقیماً آن را نمیبیند.