رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهفضاپیما و اکتشافمفهوم

مدار انتقال هومان Hohmann transfer orbit

مدار هوهمان مداری بیضوی است که دو مدار دایره‌ای هم‌صفحه را با کمترین سوخت ممکن (در میان مسیرهای دو‌ضربه‌ای) به هم وصل می‌کند و برای فرستادن فضاپیما از یک مدار به مدار دیگر به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: مدار هوهمان

مدار انتقال هومان
Leafnode / Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.5 · منبع تصویر

والتر هوهمان، مهندس آلمانی، در سال ۱۹۲۵ نشان داد که می‌توان از یک مدار دایره‌ای به مدار دایره‌ای دیگر که در همان صفحه قرار دارد، با دو روشن شدن موتور و مصرف انرژی کم رسید. مسیر گذار، نیم‌بیضی‌ای است که مدار درونی را در یک نقطه و مدار بیرونی را در نقطهٔ مقابل لمس می‌کند.

مدار هوهمان چگونه کار می‌کند؟

برای رفتن به مدار بالاتر، فضاپیما ابتدا در مدار پایین موتور را در جهت حرکت خود روشن می‌کند تا سرعتش زیاد شود. مدار آن بیضوی می‌شود و اوجش به مدار هدف می‌رسد. پس از حدود نیم دور، فضاپیما در اوج بیضی دوباره موتور را روشن می‌کند تا مدارش دایره‌ای شود. برای فرود به مدار پایین‌تر، همین کار را با کاهش سرعت انجام می‌دهند.

کاربرد در سفر به سیارات

برای سفر بین‌سیاره‌ای، مدار هوهمان بیضوی‌ای دور خورشید است که مدار زمین را در نقطهٔ نزدیک‌ترین فاصله و مدار سیارهٔ مقصد را در دورترین نقطه لمس می‌کند. برای مریخ این گذار حدود ۲۵۹ روز، یعنی نزدیک به ۸٫۵ ماه، طول می‌کشد. چون سیاره‌ها باید هنگام رسیدن فضاپیما در نقطهٔ درست باشند، تنها در «پنجره‌های پرتاب» مشخص، که برای زمین-مریخ حدود هر ۲۶ ماه یک‌بار پیش می‌آید، می‌توان از این مدار استفاده کرد.

محدودیت‌ها

  • مدار هوهمان کم‌مصرف‌ترین راه برای دو مدار دایره‌ای هم‌صفحه است، ولی برای برخی نسبت‌های شعاع (بیش از حدود ۱۱٫۹) مسیرهای سه‌ضربه‌ای می‌توانند کم‌مصرف‌تر باشند.
  • زمان سفر در آن نسبتاً طولانی است.
  • مدارهای واقعی کاملاً دایره‌ای و هم‌صفحه نیستند، پس مسیر واقعی را با تصحیح محاسبه می‌کنند.

برای کاهش سوخت یا زمان، مأموریت‌ها گاه از کمک گرانشی سیارات استفاده می‌کنند و مسیری متفاوت با هوهمان می‌پیمایند.

پرسش‌های رایج

  1. مدار هوهمان چیست؟

    مدار هوهمان مسیر بیضوی‌ای است که دو مدار دایره‌ای هم‌صفحه را با دو بار روشن کردن موتور به هم متصل می‌کند. مصرف سوخت در آن در میان گذارهای دو‌ضربه‌ای کمینه است.

  2. سفر به مریخ با مدار هوهمان چقدر طول می‌کشد؟

    سفر به مریخ با مدار هوهمان حدود ۸ تا ۹ ماه طول می‌کشد و باید در پنجرهٔ پرتابی که تقریباً هر ۲۶ ماه باز می‌شود آغاز شود.

  3. چرا مدار هوهمان در سفرهای فضایی این‌قدر رایج است؟

    مدار هوهمان در مدل دو مدار دایره‌ای هم‌صفحه، میان گذارهای دوضربه‌ای کمترین تغییر سرعت را لازم دارد و محاسبه‌اش ساده است. به همین دلیل مبنای طراحی بسیاری از مأموریت‌های بین‌سیاره‌ای است.

منابع

  1. Simple proof of the global optimality of the Hohmann transfer · NASA Technical Reports Server

آخرین بازبینی:

فکت علمی

دانستنی‌ها

همهٔ فکت‌ها

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین