دانشنامهپدیده
گردش زمین به دور خورشید Earth's orbit
گردش زمین به دور خورشید حرکتی بیضوی و تقریباً دایرهای است که حدود ۳۶۵٫۲۵ روز طول میکشد، با سرعت میانگین حدود ۳۰ کیلومتر بر ثانیه انجام میشود و سال را میسازد.
نامهای دیگر: حرکت انتقالی زمین، مدار زمین
زمین در فاصلهٔ میانگین حدود ۱۴۹٫۶ میلیون کیلومتر از خورشید، یعنی یک واحد نجومی، به دور آن میگردد. این گردش حدود ۳۶۵٫۲۵ روز طول میکشد و همان است که سال مینامیم. جهت گردش هم مثل چرخش زمین به دور خودش و بیشتر اجرام منظومه، خلاف عقربههای ساعت است اگر از بالای قطب شمال نگاه کنیم.
مدار زمین چه شکلی است؟
مدار زمین بیضیای بسیار نزدیک به دایره است. خروج از مرکز آن حدود ۰٫۰۱۷ است، یعنی اختلاف نزدیکترین و دورترین فاصله فقط حدود ۳ درصد است (حضیض و اوج زمین). مدار زمین در یک صفحه قرار دارد که دایرةالبروج نام دارد و محور زمین حدود ۲۳٫۴ درجه نسبت به آن کج است.
زمین در این مسیر با سرعت میانگین حدود ۳۰ کیلومتر بر ثانیه (حدود ۱۰۷ هزار کیلومتر بر ساعت) میرود. از قوانین حرکت سیارهای کپلر نتیجه میشود که سرعت زمین در حضیض بیشتر و در اوج کمتر است. گرانش خورشید (قانون گرانش عمومی نیوتن) زمین را در مدار نگه میدارد.
گردش زمین چه اثری دارد؟
کجی محور زمین به همراه این گردش، فصلها را میسازد. گردش زمین باعث میشود خورشید در طول سال میان صورتهای فلکی منطقةالبروج حرکت کند و آسمان شب هر فصل متفاوت باشد. جابهجایی ظاهری ستارههای نزدیک نسبت به زمینه هم، به نام اختلاف منظر ستارهای، نتیجهٔ همین گردش است و برای سنجش فاصله به کار میرود.
سال نجومی (یک دور نسبت به ستارهها) حدود ۳۶۵٫۲۵۶ روز و سال اعتدالی (فاصلهٔ دو اعتدال بهاری) حدود ۳۶۵٫۲۴۲ روز است. تقویمها از دومی پیروی میکنند تا با فصلها هماهنگ بمانند.
پرسشهای رایج
### زمین چقدر طول میکشد تا به دور خورشید بچرخد؟
حدود ۳۶۵٫۲۵ روز، یعنی یک سال. به همین دلیل هر چهار سال یک روز کبیسه لازم است.
### سرعت زمین به دور خورشید چقدر است؟
حدود ۳۰ کیلومتر بر ثانیه، یعنی حدود ۱۰۷ هزار کیلومتر بر ساعت.
### آیا مدار زمین دایره است؟
نه دقیقاً. بیضیای بسیار نزدیک به دایره است و فاصلهاش از خورشید فقط حدود ۳ درصد تغییر میکند.
### چرا فصلها از گردش زمین به دور خورشید پدید میآیند؟
فصلها بهخاطر کج بودن محور زمین هنگام گردش پدید میآیند. در هر نیمهٔ سال یکی از دو نیمکره بیشتر رو به خورشید است.
فکت علمی
دانستنیها
- ۲۷ بهمن ۱۴۰۲هابل در مدار زمینتلسکوپ فضایی هابل از ۱۹۹۰ در مدار پایین زمین میگردد. چون بیرون از آشفتگی جو است، تصویرهایی بسیار پرجزئیات با نور زمینهٔ بسیار کمتر از تلسکوپهای زمینی میگیرد.
- ۲۶ مرداد ۱۴۰۲مدار زمین و فصلهامدار زمین بیضیای است و زمین در ژانویه به خورشید نزدیکترین است، ولی فصلها از فاصلهٔ خورشید پدید نمیآیند؛ دلیل آن کجی حدود ۲۳٫۴ درجهای محور زمین است.