رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir

دانشنامهدانشمند

ژوسلین بل بورنل Jocelyn Bell Burnell

ژوسلین بل بورنل ستاره‌شناس اهل ایرلند شمالی (بریتانیا) است که در ۱۹۶۷، هنگام دانشجویی دکترا در کمبریج، نخستین تپ‌اخترها را کشف کرد.

ژوسلین بل بورنل در ۱۵ ژوئیهٔ ۱۹۴۳ در لورگان در ایرلند شمالی به دنیا آمد. پدرش معمار بود و در طراحی سیاره‌نمای آرما نقش داشت و علاقهٔ او به ستاره‌ها از همان‌جا آغاز شد. او در دانشگاه گلاسگو فیزیک خواند و سپس برای دکترا به دانشگاه کمبریج رفت.

او چگونه تپ‌اختر را کشف کرد؟

در کمبریج، بل زیر نظر آنتونی هوییش با گروهی یک آرایهٔ رادیویی بزرگ ساخت تا منابع رادیویی سوسوزن را بررسی کند. او بیش از ۳۰۰ متر نمودار کاغذی را با دست بررسی کرد و در تابستان ۱۹۶۷ نشانهٔ کوچک و عجیبی دید که هر ۱٫۳۳۷ ثانیه با نظمی دقیق تکرار می‌شد. در ابتدا نام شوخی «LGM-1» (مردان سبز کوچک) را روی آن گذاشتند، اما به‌زودی منابع مشابه دیگر پیدا شدند و روشن شد اینها پدیده‌ای طبیعی‌اند: ستاره‌های نوترونی چرخان که به آن‌ها تپ‌اختر می‌گویند.

اهمیت کشف

این کشف نخستین گواه مستقیم بر وجود ستاره‌های نوترونی بود، اجرامی که تا آن زمان فقط نظری بودند. جایزهٔ نوبل فیزیک ۱۹۷۴ به هوییش و مارتین رایل رسید و بل بورنل، که دانشجو بود، نام‌برده نشد؛ این موضوع انتقادهای زیادی برانگیخت. بل بورنل همواره با آرامش دربارهٔ آن سخن گفت. نمونهٔ مشهور دیگر از نقش پژوهشگران زن در نجوم، ورا روبین بود.

کارهای بعدی و افتخارات

او بعدها در دانشگاه‌های مختلف از جمله دانشگاه باز و دانشگاه آکسفورد کار کرد، در نجوم رادیویی و نیز پرتو ایکس و فروسرخ هم پژوهش داشت و رئیس انجمن سلطنتی ستاره‌شناسی و انجمن سلطنتی ادینبورگ بود. در ۲۰۱۸ جایزهٔ پیشرفت در فیزیک بنیادی (حدود ۳ میلیون دلار) به او رسید و او همهٔ آن را برای بورسیهٔ فیزیک به گروه‌های کم‌نماینده در فیزیک بخشید.

پرسش‌های رایج

### ژوسلین بل بورنل که بود؟
ژوسلین بل بورنل ستاره‌شناس اهل ایرلند شمالی است که در ۱۹۶۷ تپ‌اخترها را کشف کرد و از چهره‌های شناخته‌شدهٔ نجوم است.

### چرا بل بورنل نوبل نگرفت؟
نوبل ۱۹۷۴ به سرپرست او، آنتونی هوییش، و مارتین رایل رسید و نام بل بورنل که دانشجو بود، در فهرست برندگان نیامد.

### تپ‌اختر چیست؟
تپ‌اختر ستارهٔ نوترونی چرخان است که باریکه‌های تابش آن به‌طور منظم از زمین عبور می‌کند و پالس‌های دقیق رادیویی می‌سازد.

### بل بورنل با جایزهٔ ۲۰۱۸ چه کرد؟
جوایزش، حدود ۳ میلیون دلار، را برای بورسیهٔ دانشجویان فیزیک از گروه‌هایی که در این رشته کم‌حضورند، بخشید.