رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانش · گزارش خودکار

علم یا افسانه؟

@myth_arefi_bot

بررسی مستند خرافه، شبه‌علم و برداشت‌های علمی نادرست: یک پرسش برای مکث و رأی‌گیری، سپس پاسخ با آزمایش، شواهد و میزان قطعیت.

  • هر وقت خبری باشد · ۱۰ پست در ۳۰ روز گذشته
  • آخرین پست ۲ روز پیش

برای کانال، بات باید ادمین با اجازهٔ «ارسال پیام» باشد؛ دکمهٔ بالا همین را از تلگرام می‌خواهد. در گروه هم کافی است عضو باشد.

زنده

همین حالا در فلک‌بین

علم یا افسانه؟ · یک مکث قبل از باور

مایکروویو غذا را گرم می‌کند، یا آن را پرتوزا می‌کند؟

شواهد چه می‌گویند؟

افسانه است · کارشناسان سازمان غذا و داروی آمریکا، FDA، بین «رسیدن انرژی به غذا» و «پرتوزا شدن غذا» فرق می‌گذارند. مایکروویو نوعی موج الکترومغناطیسی است. غذا بخشی از انرژی این موج را جذب می‌کند و این انرژی به گرما تبدیل می‌شود؛ اما غذا به منبعی برای انتشار پرتو هسته‌ای تبدیل نمی‌شود. واژهٔ «اشعه» گاهی ما را گمراه می‌کند. نور چراغ، امواج رادیو و پرتو ایکس همگی در طیف الکترومغناطیسی قرار دارند، اما انرژی و نحوهٔ اثرشان یکی نیست. م…

بررسی و منابع ←

تلگرام

آخرین پست‌ها

همان که به گروه‌ها و کانال‌ها رفت.

علم یا افسانه؟
مایکروویو غذا را گرم می‌کند، یا آن را پرتوزا می‌کند؟

ادعای مورد بررسی: غذایی که در مایکروویو گرم شده، پس از خاموش شدن دستگاه پرتوزا می‌ماند.


{poll}

شواهد چه می‌گویند؟

کارشناسان سازمان غذا و داروی آمریکا، FDA، بین «رسیدن انرژی به غذا» و «پرتوزا شدن غذا» فرق می‌گذارند. مایکروویو نوعی موج الکترومغناطیسی است. غذا بخشی از انرژی این موج را جذب می‌کند و این انرژی به گرما تبدیل می‌شود؛ اما غذا به منبعی برای انتشار پرتو هسته‌ای تبدیل نمی‌شود.

واژهٔ «اشعه» گاهی ما را گمراه می‌کند. نور چراغ، امواج رادیو و پرتو ایکس همگی در طیف الکترومغناطیسی قرار دارند، اما انرژی و نحوهٔ اثرشان یکی نیست. مایکروویو در گروه پرتوهای غیر‌یون‌ساز است؛ نمی‌توان فقط از وجود کلمهٔ پرتو نتیجه گرفت که غذای گرم‌شده رادیواکتیو شده است.

بی‌خطر بودن این ادعای خاص، مجوز بی‌احتیاطی نیست. راهنمای وزارت کشاورزی آمریکا دربارهٔ خطر دیگری هشدار می‌دهد: غذا ممکن است یکنواخت گرم نشود و بخش‌هایی به دمای لازم نرسند. هم زدن، زمان استراحت طبق دستور و سنجیدن دمای غذای حساس، برای کاهش این خطر اهمیت دارند. ظرف نامناسب یا غذای خیلی داغ هم می‌تواند دردسر ایجاد کند. این خطرها واقعی‌اند، اما دلیلشان پرتوزا شدن غذا نیست.

تلنگر اینجاست: وقتی از یک وسیله می‌ترسیم، باید دقیقاً همان خطری را بسنجیم که ادعا شده است. آیا مادهٔ پرتوزایی ایجاد شده، یا با مشکل معمولِ پخت و دما روبه‌رو هستیم؟ اگر این دو را قاطی کنیم، ممکن است از یک خطر خیالی دوری کنیم و خطر واقعیِ غذای سردمانده را نبینیم.

افسانه است · میزان قطعیت: محکم

یک سؤال برای دفعهٔ بعد
برای غذای حساس، به دستور گرم‌کردن، هم‌زدن و دمای ایمن توجه کن؛ از دستگاهی با درِ آسیب‌دیده استفاده نکن.

منابع این بررسی: FDA · USDA / FSIS

با اضافه کردن بات @myth_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های خودتان، هفته‌ای دو بار یک باور رایج را با رأی‌گیری و پاسخ علمی بررسی کنید.

🤖 ۲۶ بات علمی | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)
علم یا افسانه؟
مایکروویو غذا را گرم می‌کند، یا آن را پرتوزا می‌کند؟

غذایی که در مایکروویو گرم شده، پس از خاموش شدن دستگاه پرتوزا می‌ماند.


به این ادعا رأی بدهید؛ پاسخ مستند ساعت ۲۰:۵۰ همین‌جا منتشر می‌شود.

- با اضافه کردن بات @myth_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های خودتان، هفته‌ای دو بار یک باور رایج را با رأی‌گیری و پاسخ علمی بررسی کنید.

🤖 ۲۶ بات علمی (۲ تازه) | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)
علم یا افسانه؟
رد سفید هواپیما چرا گاهی ساعت‌ها پاک نمی‌شود؟

ادعای مورد بررسی: ماندن طولانی رد سفید هواپیما در آسمان، به‌خودی‌خود نشانهٔ پاشیدن مواد سمیِ پنهانی است.


{poll}

شواهد چه می‌گویند؟

دانشمندان جو برای بررسی یک خط سفید در آسمان، اول دما و رطوبت همان ارتفاع را می‌سنجند. در توضیح ناسا، بخار آب خروجی موتور هواپیما در هوای بسیار سرد می‌تواند به بلورهای یخ تبدیل شود. اگر هوا برای باقی ماندن و رشد این بلورها مناسب باشد، رد هواپیما ساعت‌ها می‌ماند، با باد حرکت می‌کند و حتی پهن می‌شود. بنابراین «بخار معمولی باید فوراً محو شود» فرض درستی برای آن ارتفاع نیست.

نکتهٔ کمتر دیده‌شده این است که دو هواپیما در یک آسمان ظاهراً یکسان، ممکن است از لایه‌هایی با رطوبت متفاوت عبور کنند؛ یکی رد ماندگار می‌گذارد و دیگری نه. از کنار هم گذاشتن دو عکس، بدون دانستن شرایط هوا، نمی‌توان به تفاوت مواد پاشیده‌شده رسید.

کریستین شیرر و همکاران در پژوهشی منتشرشده در سال ۲۰۱۶، از ۷۷ متخصص شیمی جو و ژئوشیمی دربارهٔ شواهد برنامهٔ پنهانی پاشش گسترده پرسیدند. ۷۶ نفر گفتند چنین شواهدی ندیده‌اند؛ نمونه‌های ارائه‌شده هم با فرایندهای شناخته‌شدهٔ جو توضیح‌پذیر بودند. این نظرسنجی به‌تنهایی اثبات منطقیِ نبودن هر فعالیت مخفی در جهان نیست، اما شاهدی به سود این تعبیر از ردهای سفید به دست نداد.

این پاسخ، آلودگی هواپیماها یا اثر اقلیمی ردهایشان را انکار نمی‌کند؛ ناسا همان آثار واقعی را مطالعه می‌کند. موضوع دقیق ما این است: آیا ماندن یک خط سفید، خودش مدرک سم‌پاشی است؟ نه. یک تصویر می‌تواند سؤال خوبی بسازد؛ برای تعیین ترکیب شیمیایی و منشأ آن، اندازه‌گیری لازم است.

افسانه است · میزان قطعیت: محکم

یک سؤال برای دفعهٔ بعد
از ادعای پاشش بپرس: چه ماده‌ای، در چه نمونه‌ای، با چه روش آزمایش و در مقایسه با چه مقدار معمولی؟

منابع این بررسی: NASA Earth Observatory · Environmental Research Letters · NASA

با اضافه کردن بات @myth_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های خودتان، هفته‌ای دو بار یک باور رایج را با رأی‌گیری و پاسخ علمی بررسی کنید.

🤖 ۲۶ بات علمی (۶ تازه) | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

منبع

از کجا می‌خواند

همهٔ منابع
  • Wikipedia (متن کامل مقاله برای فکت روز)en.wikipedia.org

همهٔ بات‌های فلک‌بین