دوشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۱ · ساعت ۱۱:۱۳:۴۶ به وقت تهران · ۱۶۳۰ روز پیش
2022-04-18 07:43 UTC
عمق کانون
۲۲ کیلومتر
مختصات
۳۰.۹۳° N ۴۹.۹۲° E
انرژی
حدود ۲٫۷ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۱۱ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
مرکز لرزهنگاری کشوری زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ را در جایزان، خوزستان ثبت کرد؛ ظهر دوشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۱:۱۳ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۲۲ کیلومتری زمین بود.
زمین‌لرزه‌ای به این بزرگی یعنی چه؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ در ردهٔ لرزه‌های سبک است. چنین لرزه‌ای معمولاً در شهرها و روستاهای نزدیک کانون حس میشود و ممکن است پنجره‌ها و اشیای آویزان را بلرزاند، اما به‌ندرت آسیب می‌زند.
عمق ۲۲ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۲٫۷ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی جایزان، خوزستان
دومین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ در ۲۳ فروردین ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۳۱ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۲ در ۲۳ آذر ۱۳۵۷، ۱۳۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. سه زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ مسجدسلیمان ۱۳۵۷، زلزلهٔ مسجدسلیمان ۱۹۲۹ (۲۴ تیر ۱۳۰۸) و زلزلهٔ ناغان ۱۳۵۶ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۲٫۸ در ۱۰ اردیبهشت، ساعت ۰۹:۴۳ بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خوزستان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۳۳۱ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۲
۲۳ آذر ۱۳۵۷
۱۳۷ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۲
۲۴ تیر ۱۳۰۸
۱۴۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۶ خرداد ۱۳۶۸
۱۲۸ کیلومتر
۳۱ کیلومتر
۵٫۹
۱۰ فروردین ۱۳۶۷
۲۶ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۵٫۹
۱۷ فروردین ۱۳۵۶
۱۳۸ کیلومتر
۴۱ کیلومتر
۵٫۸
۲۹ فروردین ۱۴۰۰
۱۵۰ کیلومتر
۸ کیلومتر
۵٫۷
۶ آذر ۱۳۱۸
۱۲۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۵ بهمن ۱۳۱۷
۷۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۱۷ تیر ۱۳۹۸
۹۸ کیلومتر
۱۹ کیلومتر
۵٫۶
۴ مهر ۱۳۸۱
۱۳۱ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ مسجدسلیمان ۱۳۵۷ ۱۳۷ کیلومتری
۲۳ آذر ۱۳۵۷
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در شمال‌شرق مسجدسلیمان که بنابر فهرست NOAA ۷۶ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۷۶ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ مسجدسلیمان ۱۹۲۹ ۱۴۴ کیلومتری
۲۴ تیر ۱۳۰۸
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در ناحیهٔ مسجدسلیمان (خوزستان) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ناغان ۱۳۵۶ ۱۲۷ کیلومتری
۱۷ فروردین ۱۳۵۶
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در ناغان و ناحیهٔ کوهرنگ و اردل (چهارمحال و بختیاری) که بیش از ۲٬۱۰۰ خانه را ویران کرد و دست‌کم ۳۴۸ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۳۴۸ تا ۳۶۶ نفر
زلزلهٔ دوگنبدان (گچساران) ۱۹۸۹ ۱۲۸ کیلومتری
۶ خرداد ۱۳۶۸
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۶٫۰ در ناحیهٔ دوگنبدان (گچساران) که بنابر فهرست NOAA ۱۱۴ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۱۴ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ جایزان، خوزستان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ جایزان، خوزستان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه دوشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۱:۱۳ به وقت تهران در جایزان، خوزستان رخ داد. مختصات کانون ۳۰.۹۳ درجهٔ شمالی و ۴۹.۹۲ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ جایزان، خوزستان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۲۲ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ جایزان، خوزستان پسلرزه داشت؟
دو زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۱۰ اردیبهشت، ۰۹:۴۳.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
