دوشنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۱ · ساعت ۰۶:۱۱:۲۶ به وقت تهران · ۱۵۸۲ روز پیش
2022-06-06 02:41 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۳۰.۷۹° N ۴۹.۹۰° E
انرژی
حدود ۲٫۷ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۲۱ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
صبح دوشنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۶:۱۱ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ در جایزان، خوزستان رخ داد. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
زمین‌لرزه‌ای به این بزرگی یعنی چه؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ در ردهٔ لرزه‌های سبک است. این اندازه معمولاً در آبادی‌های نزدیک کانون احساس میشود؛ شاید ظرف‌ها و پنجره‌ها بلرزند، ولی آسیب در آن کم‌یاب است.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۲٫۷ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین جایزان، خوزستان
دومین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ در ۱۱ خرداد ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۲۵ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۰ در ۶ خرداد ۱۳۶۸، ۱۲۰ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ ناغان ۱۳۵۶ و زلزلهٔ دوگنبدان (گچساران) ۱۹۸۹ (۶ خرداد ۱۳۶۸) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۲٫۶ در ۲۸ خرداد، ساعت ۰۱:۵۰ بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خوزستان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۳۲۵ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۰
۶ خرداد ۱۳۶۸
۱۲۰ کیلومتر
۳۱ کیلومتر
۵٫۹
۱۰ فروردین ۱۳۶۷
۳۱ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۵٫۸
۲۹ فروردین ۱۴۰۰
۱۳۷ کیلومتر
۸ کیلومتر
۵٫۷
۶ آذر ۱۳۱۸
۱۳۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۵ بهمن ۱۳۱۷
۶۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۱۷ تیر ۱۳۹۸
۱۱۳ کیلومتر
۱۹ کیلومتر
۵٫۶
۴ مهر ۱۳۸۱
۱۴۵ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۶
۱۳ آبان ۱۳۷۰
۳۳ کیلومتر
۳۹ کیلومتر
۵٫۶
۱۱ تیر ۱۳۵۱
۱۲۲ کیلومتر
۲۳ کیلومتر
۵٫۶
۱۸ خرداد ۱۳۳۰
۱۲۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ ناغان ۱۳۵۶ ۱۴۱ کیلومتری
۱۷ فروردین ۱۳۵۶
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در ناغان و ناحیهٔ کوهرنگ و اردل (چهارمحال و بختیاری) که بیش از ۲٬۱۰۰ خانه را ویران کرد و دست‌کم ۳۴۸ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۳۴۸ تا ۳۶۶ نفر
زلزلهٔ دوگنبدان (گچساران) ۱۹۸۹ ۱۱۹ کیلومتری
۶ خرداد ۱۳۶۸
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۶٫۰ در ناحیهٔ دوگنبدان (گچساران) که بنابر فهرست NOAA ۱۱۴ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۱۴ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ جایزان، خوزستان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ جایزان، خوزستان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه دوشنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۶:۱۱ به وقت تهران در جایزان، خوزستان رخ داد. مختصات کانون ۳۰.۷۹ درجهٔ شمالی و ۴۹.۹۰ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ جایزان، خوزستان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ جایزان، خوزستان پسلرزه داشت؟
یک زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۸ خرداد، ۰۱:۵۰.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
