یکشنبه ۱۵ خرداد ۱۴۰۱ · ساعت ۰۴:۰۰:۰۱ به وقت تهران · ۱۵۸۳ روز پیش
2022-06-05 00:30 UTC
عمق کانون
۷ کیلومتر
مختصات
۳۳.۰۱° N ۵۹.۴۳° E
انرژی
حدود ۱٫۳ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۷ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۳ بامداد یکشنبه ۱۵ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۴:۰۰ به وقت تهران، بیرجند، خراسان جنوبی را لرزاند. کانون آن در عمق ۷ کیلومتری زمین بود.
زمین‌لرزه‌ای به این بزرگی یعنی چه؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۳ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۷ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱٫۳ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۱۱ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۷ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. این قوی‌ترین زمینلرزهٔ ثبت‌شده در این شعاع از اسفند ۱۴۰۰ تاکنون است.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۱۴ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۳ در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶، ۹۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۲ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ قائن و بیرجند (زیرکوه) ۱۳۷۶، زلزلهٔ دشت بیاض ۱۳۴۷ و زلزلهٔ کلی–بنیاباد (قائنات) ۱۳۵۸ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان جنوبی پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۱۴ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۳
۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶
۹۷ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۷٫۱
۶ آذر ۱۳۵۸
۱۰۹ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۷٫۱
۹ شهریور ۱۳۴۷
۱۳۲ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۹
۳۱ شهریور ۱۳۲۶
۹۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۷
۲۶ دی ۱۳۵۷
۹۸ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۶
۲۳ آبان ۱۳۵۸
۱۰۵ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۳
۲۷ بهمن ۱۳۱۹
۸۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۱۶ آبان ۱۳۵۵
۹۱ کیلومتر
۱۳ کیلومتر
۶٫۱
۳ مهر ۱۳۲۶
۹۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۹ تیر ۱۳۱۵
۱۲۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ قائن و بیرجند (زیرکوه) ۱۳۷۶ ۹۷ کیلومتری
۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶
۷٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۳ با کانونی نزدیک روستای اردکول که ناحیهٔ بیرجند و قائن را ویران کرد؛ ۱٬۵۶۷ نفر کشته، بیش از ۲٬۳۰۰ نفر مجروح و حدود ۵۰ هزار نفر بی‌خانمان شدند. جان‌باختگان: ۱٬۵۶۰ تا ۱٬۷۲۸ نفر
زلزلهٔ دشت بیاض ۱۳۴۷ ۱۳۱ کیلومتری
۹ شهریور ۱۳۴۷
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۱ که دشت بیاض و کاخک (گناباد) را در خراسان ویران کرد؛ هزاران نفر در این زلزله جان باختند و صدها نفر دیگر در زلزلهٔ فردوس یک روز بعد. جان‌باختگان: حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار نفر در مجموع؛ رقم‌های رایج حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار
زلزلهٔ کلی–بنیاباد (قائنات) ۱۳۵۸ ۱۰۹ کیلومتری
۶ آذر ۱۳۵۸
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۱ در قائنات که دو هفته پس از زلزلهٔ کوریزان رخ داد و بیشترین شدت (X مرکالی) را در این توالی داشت؛ هر دو زلزله روی هم حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر را کشتند. جان‌باختگان: شمار قربانیان جدا از زلزلهٔ ۲۳ آبان ۱۳۵۸ گزارش نشده؛ جمع هر دو حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر
زلزلهٔ دوست‌آباد (چرمه) ۱۹۴۷ ۹۸ کیلومتری
۳۱ شهریور ۱۳۲۶
۶٫۹
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۹ در خراسان جنوبی که دوست‌آباد (چرمه) را لرزاند و همراه با پس‌لرزه‌ای ۶٫۱ سه روز بعد، حدود ۵۰۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: حدود ۵۰۰ نفر
زلزلهٔ قائنات، دی ۱۳۵۷ ۹۹ کیلومتری
۲۶ دی ۱۳۵۷
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۷ (Ms) در قائنات که بنابر منابع ۱۲۹ تا ۲۰۰ نفر را کشت؛ حدود ده ماه پیش از دو زلزلهٔ بزرگ آبان و آذر ۱۳۵۸ در همان ناحیه رخ داد. جان‌باختگان: ۱۲۹ تا ۲۰۰ نفر، بسته به منبع
زلزلهٔ کوریزان (قائنات) ۱۳۵۸ ۱۰۵ کیلومتری
۲۳ آبان ۱۳۵۸
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای با Ms برابر ۶٫۶ (Mw برابر ۶٫۸) در قائنات که به شمال‌شرق ایران خسارت گسترده زد؛ این زلزله و زلزلهٔ ۶ آذر ۱۳۵۸ روی هم حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر را کشتند. جان‌باختگان: جمع دو زلزلهٔ ۱۹۷۹ قائنات حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر برآورد شده و بیشتر قربانیان از زلزلهٔ ۲۳ آبان ۱۳۵۸ بودند
زلزلهٔ محمدآباد (قائنات) ۱۹۴۱ ۸۳ کیلومتری
۲۷ بهمن ۱۳۱۹
۶٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۳ در خراسان جنوبی نزدیک قائن که فهرست NOAA آن را با نام محمدآباد و حدود ۷۳۰ کشته ثبت کرده است. جان‌باختگان: حدود ۷۳۰ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ قائن ۱۹۷۶ ۹۱ کیلومتری
۱۶ آبان ۱۳۵۵
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ نزدیک قائن (خراسان جنوبی) که بنابر فهرست NOAA ۱۷ نفر را کشت؛ سه سال پیش از زمین‌لرزه‌های بزرگ ۱۹۷۹ در همان ناحیه رخ داد. جان‌باختگان: ۱۷ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ بیرجند، خراسان جنوبی چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۳ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۳ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ بیرجند، خراسان جنوبی کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه یکشنبه ۱۵ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۴:۰۰ به وقت تهران در بیرجند، خراسان جنوبی رخ داد. مختصات کانون ۳۳.۰۱ درجهٔ شمالی و ۵۹.۴۳ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ بیرجند، خراسان جنوبی چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۷ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ بیرجند، خراسان جنوبی پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
