جمعه ۲۰ خرداد ۱۴۰۱ · ساعت ۱۶:۰۲:۰۸ به وقت تهران · ۱۵۷۷ روز پیش
2022-06-10 12:32 UTC
عمق کانون
۸ کیلومتر
مختصات
۲۹.۱۶° N ۵۱.۱۷° E
انرژی
حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۲۷ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
عصر جمعه ۲۰ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۱۶:۰۲ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ در برازجان، بوشهر رخ داد. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۸ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی برازجان، بوشهر
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۷ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۷ در ۱۴ خرداد ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۴۳۰ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۴ در ۲۰ فروردین ۱۳۹۲، ۹۱ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. شش زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ کاکی (بوشهر) ۱۳۹۲، زلزلهٔ ۱۹۹۹ کازرون (فارس) (۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۸) و زلزلهٔ ۱۹۹۴ فیروزآباد (فارس) (۱۰ اسفند ۱۳۷۲) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۶ در ۲۰ خرداد، ساعت ۱۸:۰۰ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان بوشهر پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۴۳۰ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۴
۲۰ فروردین ۱۳۹۲
۹۱ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۲
۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۸
۷۹ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۱
۱۰ اسفند ۱۳۷۲
۱۴۱ کیلومتر
۱۳ کیلومتر
۶٫۱
۲۰ مرداد ۱۳۶۷
۱۰۳ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۰
۶ خرداد ۱۳۶۸
۱۱۵ کیلومتر
۳۱ کیلومتر
۶٫۰
۲ اردیبهشت ۱۳۵۵
۱۰۶ کیلومتر
۲۴ کیلومتر
۵٫۹
۵ مهر ۱۳۸۹
۷۲ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۹
۳۰ خرداد ۱۳۷۳
۱۴۲ کیلومتر
۹ کیلومتر
۵٫۹
۱۵ آذر ۱۳۶۷
۱۰۰ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۹
۲۱ اسفند ۱۳۲۴
۸۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ کاکی (بوشهر) ۱۳۹۲ ۹۱ کیلومتری
۲۰ فروردین ۱۳۹۲
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۳ تا ۶٫۴ در منطقهٔ کاکی و شنبه (استان بوشهر) که ۳۷ نفر را کشت و حدود ۸۵۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۳۷ نفر
زلزلهٔ ۱۹۹۹ کازرون (فارس) ۷۹ کیلومتری
۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۸
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب استان فارس، شرق‌جنوب‌شرقی کازرون، که بنابر فهرست NOAA دست‌کم ۲۶ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۲۶ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۹۴ فیروزآباد (فارس) ۱۴۱ کیلومتری
۱۰ اسفند ۱۳۷۲
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در ناحیهٔ فیروزآباد در جنوب فارس که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA ۲ نفر در آن کشته شدند و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: ۲ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۸۸ نورآباد (ممسنی) ۱۰۳ کیلومتری
۲۰ مرداد ۱۳۶۷
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در ناحیهٔ نورآباد ممسنی (فارس) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA یک نفر در آن کشته شد و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: یک نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ دوگنبدان (گچساران) ۱۹۸۹ ۱۱۵ کیلومتری
۶ خرداد ۱۳۶۸
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۶٫۰ در ناحیهٔ دوگنبدان (گچساران) که بنابر فهرست NOAA ۱۱۴ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۱۴ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۷۶ فیروزآباد (فارس) ۱۰۶ کیلومتری
۲ اردیبهشت ۱۳۵۵
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در حدود ۴۵ کیلومتری غرب‌جنوب‌غربی فیروزآباد (فارس) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ شیراز ۱۸۵۳ ۱۳۸ کیلومتری
۱۸۵۳ میلادی
—
زمین‌لرزه‌ای در بهار ۱۸۵۳ (۲۲ آوریل یا ۵ مه، بسته به منبع) که شیراز و پیرامونش را سخت ویران کرد و تقریباً همهٔ ساختمان‌ها فرو ریختند؛ دست‌کم ۹ هزار نفر کشته شدند و برخی برآوردها تا ۱۳ هزار نفر می‌رسد. جان‌باختگان: حدود ۹ تا ۱۳ هزار نفر
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ برازجان، بوشهر چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۱ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۱ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ برازجان، بوشهر کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه جمعه ۲۰ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۱۶:۰۲ به وقت تهران در برازجان، بوشهر رخ داد. مختصات کانون ۲۹.۱۶ درجهٔ شمالی و ۵۱.۱۷ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ برازجان، بوشهر چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۸ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ برازجان، بوشهر پسلرزه داشت؟
دو زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۵ تیر، ۰۵:۴۵.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
