چهارشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۱ · ساعت ۱۰:۵۳:۰۴ به وقت تهران · ۱۵۴۴ روز پیش
2022-07-13 07:23 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۲۸.۶۳° N ۵۳.۹۱° E
انرژی
حدود ۱۲۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۱۱ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
مرکز لرزهنگاری کشوری زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ را در زاهد شهر، فارس ثبت کرد؛ صبح چهارشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۱۰:۵۳ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۲۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۴ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین زاهد شهر، فارس
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۷ در ۱۱ خرداد ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۸۴ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۶ در ۲۱ فروردین ۱۳۵۱، ۱۱۲ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. شش زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ قیر و کارزین ۱۳۵۱، زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ (۹ آبان ۱۳۳۵) و زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) (۲۱ خرداد ۱۳۴۰) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن چهار زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۹ در ۲ مرداد، ساعت ۰۵:۴۶ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان فارس پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۲۸۴ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۶
۲۱ فروردین ۱۳۵۱
۱۱۲ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۴
۲۱ خرداد ۱۳۴۰
۱۰۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۴
۹ آبان ۱۳۳۵
۱۴۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۱ شهریور ۱۳۰۹
۱۴۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۱۰ اسفند ۱۳۷۲
۱۳۷ کیلومتر
۱۳ کیلومتر
۶٫۱
۲۳ شهریور ۱۳۴۷
۷۸ کیلومتر
۲۳ کیلومتر
۵٫۹
۳۰ خرداد ۱۳۷۳
۱۳۲ کیلومتر
۹ کیلومتر
۵٫۹
۴ اردیبهشت ۱۳۳۹
۱۰۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۱۵ اسفند ۱۳۳۴
۱۴۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۱۹ تیر ۱۳۸۲
۳۹ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ قیر و کارزین ۱۳۵۱ ۱۱۲ کیلومتری
۲۱ فروردین ۱۳۵۱
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۶٫۶ تا ۶٫۷ در ساعت ۰۵:۳۶ بامداد که قیر و کارزین را در جنوب فارس ویران کرد و ۵٬۳۷۴ نفر را کشت و ۱٬۷۱۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۵٬۳۷۴ نفر
زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ ۱۴۵ کیلومتری
۹ آبان ۱۳۳۵
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در ناحیهٔ بستک (هرمزگان) که بنابر منابع حدود ۳۵۰ تا ۴۱۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۳۴۷ تا ۴۱۰ نفر، بسته به منبع
زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) ۱۰۴ کیلومتری
۲۱ خرداد ۱۳۴۰
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در ناحیهٔ لار (لارستان، استان فارس) که بنابر فهرست NOAA حدود ۶۰ نفر را کشت؛ در همان ناحیه‌ای رخ داد که زلزلهٔ ویرانگر ۱۹۶۰ لار روی داده بود. جان‌باختگان: حدود ۶۰ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۳۰ هرمزگان ۱۴۸ کیلومتری
۱ شهریور ۱۳۰۹
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب ایران، در استان هرمزگان که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۱۹۹۴ فیروزآباد (فارس) ۱۳۶ کیلومتری
۱۰ اسفند ۱۳۷۲
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در ناحیهٔ فیروزآباد در جنوب فارس که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA ۲ نفر در آن کشته شدند و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: ۲ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۶۸ فیروزآباد (فارس) ۷۸ کیلومتری
۲۳ شهریور ۱۳۴۷
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در جنوب‌شرق فیروزآباد (فارس) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ لار ۱۹۶۰ ۱۰۷ کیلومتری
۴ اردیبهشت ۱۳۳۹
۵٫۹
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۵٫۹ در ناحیهٔ لار (لارستان، استان فارس) که بنابر فهرست NOAA حدود ۴۲۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: حدود ۴۲۰ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ زاهد شهر، فارس چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۶ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۶ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ زاهد شهر، فارس کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه چهارشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۱۰:۵۳ به وقت تهران در زاهد شهر، فارس رخ داد. مختصات کانون ۲۸.۶۳ درجهٔ شمالی و ۵۳.۹۱ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ زاهد شهر، فارس چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ زاهد شهر، فارس پسلرزه داشت؟
چهار زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲ مرداد، ۰۸:۳۷.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
