شنبه ۸ مرداد ۱۴۰۱ · ساعت ۰۸:۴۶:۱۴ به وقت تهران · ۱۵۲۷ روز پیش
2022-07-30 05:16 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۳۷.۱۳° N ۴۷.۱۸° E
انرژی
حدود ۳۰ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۹ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۲ صبح شنبه ۸ مرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۸:۴۶ به وقت تهران، قره آغاج، آذربایجان شرقی را لرزاند. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۲ در ردهٔ لرزه‌های متوسط است. چنین لرزه‌ای معمولاً تا ده‌ها کیلومتر دورتر هم حس میشود، وسایل را می‌لرزاند و ساکنان را نگران می‌کند. آسیب جدی در این اندازه کم است، اما ساختمان‌های فرسوده و خشتی نزدیک کانون ممکن است ترک بردارند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۳۰ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۵ حدود ۱۶ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۹ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. این قوی‌ترین زمینلرزهٔ ثبت‌شده در این شعاع از اسفند ۱۴۰۰ تاکنون است.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۸ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۴ در ۲۱ مرداد ۱۳۹۱، ۱۳۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. سه زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ تبریز ۱۷۲۱، زلزلهٔ تبریز ۱۷۸۰ و زلزلهٔ تبریز ۱۶۴۱ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۲٫۵ در ۱۳ مرداد، ساعت ۲۰:۱۸ بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان آذربایجان شرقی پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۳۸ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۴
۲۱ مرداد ۱۳۹۱
۱۳۷ کیلومتر
۱۱ کیلومتر
۶٫۲
۲۱ مرداد ۱۳۹۱
۱۴۵ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۱
۱۰ اسفند ۱۳۷۵
۱۳۰ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۹
۱۷ آبان ۱۳۹۸
۸۳ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۴
۴ فروردین ۱۳۰۷
۱۴۹ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۳
۲۵ مرداد ۱۳۹۱
۱۴۹ کیلومتر
۴ کیلومتر
۵٫۳
۱۲ اسفند ۱۳۷۵
۱۰۲ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۳
۲۱ بهمن ۱۳۴۳
۶۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۳
۴ خرداد ۱۳۱۱
۱۳۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۲
۶ شهریور ۱۳۹۶
۹۱ کیلومتر
۱۷ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ تبریز ۱۷۲۱ ۱۲۴ کیلومتری
۱۷۲۱ میلادی
۷٫۷
زمین‌لرزه‌ای در ۲۶ آوریل ۱۷۲۱ که حدود سه‌چهارم تبریز، از جمله مسجدها و مدرسه‌های بسیار، را با خاک یکسان کرد و ده‌ها هزار نفر را کشت؛ ویرانی آن از عوامل تسلط عثمانی بر تبریز در ۱۷۲۵ و افول اقتصادی شهر دانسته شده است. جان‌باختگان: برآوردها از ۸ هزار تا ۲۵۰ هزار نفر؛ رقم‌های رایج حدود ۴۰ تا ۸۰ هزار
زلزلهٔ تبریز ۱۷۸۰ ۱۴۴ کیلومتری
۱۷۸۰ میلادی
۷٫۴
زمین‌لرزه‌ای در ساعت ۰۱:۱۵ بامداد ۸ ژانویهٔ ۱۷۸۰ که تبریز را تقریباً کاملاً ویران کرد؛ شمار کشته‌ها ۴۰ تا ۲۰۰ هزار نفر گزارش شده و ۵۰ هزار نفر محتمل‌ترین برآورد است. جان‌باختگان: برآوردها از ۴۰ هزار تا ۲۰۰ هزار نفر؛ محتمل‌ترین حدود ۵۰ هزار
زلزلهٔ تبریز ۱۶۴۱ ۱۳۶ کیلومتری
۱۶۴۱ میلادی
۶٫۸
زمین‌لرزه‌ای شبانه در ۵ فوریهٔ ۱۶۴۱ که تبریز و اطراف آن، میان شهر و دریاچهٔ ارومیه، را ویران کرد؛ از مرگبارترین زمینلرزههای منطقه بود و شمار قربانیانش تا ۳۰ هزار نفر گزارش شده است. جان‌باختگان: ۱۲٬۶۱۳ تا ۳۰٬۰۰۰ نفر
زلزلهٔ بزقوش ۱۸۷۹ ۹۸ کیلومتری
۱۸۷۹ میلادی
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای در ۲۲ مارس ۱۸۷۹ در شمال‌غرب ایران پیرامون کوه بزقوش که بیش از ۲٬۰۰۰ نفر و هزاران رأس دام را کشت؛ چند دقیقه پیش از لرزهٔ اصلی پیش‌لرزه‌ای احساس شد. جان‌باختگان: بیش از ۲ هزار نفر
زلزلهٔ اهر و ورزقان ۱۳۹۱ ۱۳۷ کیلومتری
۲۱ مرداد ۱۳۹۱
۶٫۴
دو زمینلرزهٔ ۶٫۴ و ۶٫۲ با فاصلهٔ ۱۱ دقیقه در شمال‌غرب ایران، میان اهر و ورزقان و حدود ۶۰ کیلومتری تبریز، که ۳۰۶ نفر را کشت و بیش از ۳٬۰۰۰ نفر را مجروح کرد؛ ۴۵ نفر از کشته‌ها در شهر اهر بودند. جان‌باختگان: ۳۰۶ نفر
زلزلهٔ اردبیل ۱۳۷۵ ۱۳۱ کیلومتری
۱۰ اسفند ۱۳۷۵
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در اردبیل و اطراف آن که حدود ۱٬۱۰۰ نفر را کشت، ۲٬۶۰۰ نفر را مجروح کرد و حدود ۳۶ هزار نفر را بی‌خانمان کرد. جان‌باختگان: حدود ۱٬۱۰۰ نفر
زلزلهٔ تبریز ۱۰۴۲ ۱۳۳ کیلومتری
۱۰۴۲ میلادی
—
زمین‌لرزه‌ای ویرانگر در تبریز و پیرامون آن در سال ۱۰۴۲ میلادی که بنابر گزارش‌های تاریخی ۴۰ تا ۵۰ هزار نفر را کشت؛ روز و ماه دقیق آن در منابع یکسان نیست (برخی منابع آن را در اوت و برخی در نوامبر نوشته‌اند). جان‌باختگان: حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار نفر (گزارش‌های تاریخی)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ قره آغاج، آذربایجان شرقی چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۴٫۲ بود که در رسانهها معمولاً «۴٫۲ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ قره آغاج، آذربایجان شرقی کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه شنبه ۸ مرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۸:۴۶ به وقت تهران در قره آغاج، آذربایجان شرقی رخ داد. مختصات کانون ۳۷.۱۳ درجهٔ شمالی و ۴۷.۱۸ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ قره آغاج، آذربایجان شرقی چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ قره آغاج، آذربایجان شرقی پسلرزه داشت؟
دو زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲ شهریور، ۱۹:۰۴.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
