جمعه ۴ شهریور ۱۴۰۱ · ساعت ۱۱:۴۸:۰۲ به وقت تهران · ۱۵۰۰ روز پیش
2022-08-26 08:18 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۲۸.۵۲° N ۵۸.۲۰° E
انرژی
حدود ۱۲۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۱۸ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
ظهر جمعه ۴ شهریور ۱۴۰۱، ساعت ۱۱:۴۸ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ در مردهک، کرمان رخ داد. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۲۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۴ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین مردهک، کرمان
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۸ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۸ در ۲۸ مرداد ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۳۸ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۷ در ۲۹ آذر ۱۳۸۹، ۹۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هفت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) ۱۳۸۹، زلزلهٔ بم (۵ دی ۱۳۸۲) و زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان (۱۳ اسفند ۱۳۷۷) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۲٫۷ در ۲۵ شهریور، ساعت ۰۵:۰۶ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان کرمان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۲۳۸ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۷
۲۹ آذر ۱۳۸۹
۹۷ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۶
۵ دی ۱۳۸۲
۵۴ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۶
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۱۰۰ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۲
۷ بهمن ۱۳۸۹
۸۸ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۱
۱۴ تیر ۱۳۲۷
۱۲۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۹ اسفند ۱۳۸۴
۱۳۸ کیلومتر
۱۸ کیلومتر
۶٫۰
۲۲ شهریور ۱۳۰۲
۱۰۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۱ دی ۱۳۴۳
۱۳۴ کیلومتر
۲۴ کیلومتر
۵٫۸
۲۵ مرداد ۱۳۳۰
۱۴۵ کیلومتر
۲۵ کیلومتر
۵٫۸
۲ اسفند ۱۳۱۱
۱۲۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) ۱۳۸۹ ۹۷ کیلومتری
۲۹ آذر ۱۳۸۹
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ تا ۶٫۷ در جنوب‌شرق کرمان، حدود ۱۰۰ کیلومتر از بم، که حدود ۲۰ روستا در ناحیهٔ فهرج و ریگان را آسیب زد و ۱۱ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۷ تا ۱۱ نفر
زلزلهٔ بم ۵۴ کیلومتری
۵ دی ۱۳۸۲
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در بامداد ۵ دی ۱۳۸۲ که بم و بروات را ویران کرد؛ بیشتر ساختمان‌های خشتی شهر فرو ریخت و ارگ تاریخی بم آسیب جدی دید. آمار رسمی حدود ۲۶ هزار کشته است و برآوردها تا ۳۱ هزار و بیشتر هم می‌رسد. جان‌باختگان: حدود ۲۶ تا ۳۱ هزار نفر (برآوردهای دیگر تا ۳۴ هزار و بیشتر)
زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان ۱۰۰ کیلومتری
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در جنوب استان کرمان (ناحیهٔ جیرفت) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA یک نفر در آن کشته شد و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: یک نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۲۰۱۱ جنوب‌شرق بم ۸۸ کیلومتری
۷ بهمن ۱۳۸۹
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب‌شرق استان کرمان که پس‌لرزهٔ زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) در آذر ۱۳۸۹ به شمار میرود؛ گزارش معتبری از تلفات مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۱۹۴۸ شمال‌غرب بم ۱۲۵ کیلومتری
۱۴ تیر ۱۳۲۷
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در حدود ۸۰ کیلومتری شمال‌غرب بم که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ مردهک، کرمان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۶ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۶ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ مردهک، کرمان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه جمعه ۴ شهریور ۱۴۰۱، ساعت ۱۱:۴۸ به وقت تهران در مردهک، کرمان رخ داد. مختصات کانون ۲۸.۵۲ درجهٔ شمالی و ۵۸.۲۰ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ مردهک، کرمان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ مردهک، کرمان پسلرزه داشت؟
یک زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۵ شهریور، ۰۵:۰۶.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
