زلزله بم 2003 Bam earthquake

زلزلهٔ بم در ساعت ۵:۲۶ بامداد جمعه، ۵ دی ۱۳۸۲، شهر تاریخی بم و روستاهای اطراف آن را در جنوب‌شرق استان کرمان لرزاند. بزرگی آن حدود ۶٫۶ بود و کانون آن کم‌عمق و در عمق حدود ده کیلومتری، درست زیر شهر قرار داشت. بر پایهٔ آمار رسمی حدود ۲۶ هزار نفر کشته شدند و ده‌ها هزار نفر بی‌خانمان شدند.

چرا این زلزله این‌قدر کشنده بود؟

بزرگی ۶٫۶ زلزله‌ای متوسط تا قوی است، ولی چند عامل آن را فاجعه کرد. کانون درست زیر شهر و کم‌عمق بود. بیشتر خانه‌ها خشت و گل بودند و سقف‌های سنگین داشتند و با لرزش فروریختند. زلزله در بامداد و هنگام خواب رخ داد. گسل بم در حاشیهٔ شهر، که گسلی فعال است، شکست و پیش از آن در تاریخ مدرن، زلزلهٔ بزرگی در این منطقه رخ نداده بود. گسل‌های ایران پیش از آن هم در دیگر مناطق چنین رخدادهایی داشتند.

ارگ بم

ارگ بم، بزرگ‌ترین بنای خشتی جهان، بیشتر فرو ریخت. این مجموعهٔ تاریخی که سابقهٔ آن به بیش از ۲ هزار سال می‌رسد، در سال ۲۰۰۴ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد و تا سال ۲۰۱۳ در فهرست میراث در خطر ماند. بازسازی و مرمت آن ادامه یافته است. شهر نو بم هم بازسازی شد و باغ‌های نخل آن هنوز از مشهورترین‌هاست.

درس‌های بم

بم نشان داد زلزلهٔ متوسط هم برای ساختمان‌های ناایمن کشنده است. پس از آن، توجه به آیین‌نامهٔ ساختمانی و مقاوم‌سازی بیشتر شد. بزرگی زلزله امروز با مقیاس گشتاوری و در گذشته با ریشتر سنجیده می‌شود، اما تلفات به کیفیت ساخت وابسته است. زلزله را نمی‌توان پیش‌بینی کرد، ولی می‌توان خسارت را کم کرد.

پرسش‌های رایج

### زلزلهٔ بم چه زمانی رخ داد؟
زلزلهٔ بم در بامداد ۵ دی ۱۳۸۲ برابر ۲۶ دسامبر ۲۰۰۳، حدود ساعت ۵:۲۶ به وقت محلی رخ داد.

### زلزلهٔ بم چند ریشتر بود؟
بزرگی آن حدود ۶٫۶ گزارش شده است. به‌رغم متوسط بودن، کانون کم‌عمق و درست زیر شهر بود.

### چند نفر در زلزلهٔ بم جان باختند؟
آمار رسمی حدود ۲۶ هزار نفر است. برخی برآوردهای غیررسمی عدد بالاتری ذکر می‌کنند.

### ارگ بم بعد از زلزله چه شد؟
بیشتر بخش‌های ارگ فروریخت ولی مرمت آن ادامه دارد و ارگ بم هنوز در فهرست میراث جهانی است.