سهشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۱ · ساعت ۱۸:۵۶:۳۵ به وقت تهران · ۱۴۸۹ روز پیش
2022-09-06 15:26 UTC
عمق کانون
۱۱ کیلومتر
مختصات
۳۷.۷۹° N ۴۸.۶۰° E
انرژی
حدود ۸۵ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۲۹ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
مرکز لرزهنگاری کشوری زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۵ را در خلخال، اردبیل ثبت کرد؛ شب سهشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۱، ساعت ۱۸:۵۶ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۱ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۵ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۱۱ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۸۵ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی خلخال، اردبیل
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۹ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۸ در ۱۵ شهریور ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۱۷ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۴ در ۳۱ خرداد ۱۳۶۹، ۱۱۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ رودبار و منجیل ۱۳۶۹، زلزلهٔ بزقوش ۱۸۷۹ و زلزلهٔ اردبیل ۱۳۷۵ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان اردبیل پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۱۷ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۴
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۱۱۷ کیلومتر
۱۹ کیلومتر
۶٫۲
۱۴ اردیبهشت ۱۳۵۹
۴۵ کیلومتر
۴۶ کیلومتر
۶٫۱
۱۰ اسفند ۱۳۷۵
۵۷ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۱
۱۳ آبان ۱۳۵۷
۳۰ کیلومتر
۳۴ کیلومتر
۶٫۰
۱۸ تیر ۱۳۷۷
۱۰۴ کیلومتر
۲۶ کیلومتر
۵٫۹
۱۷ آبان ۱۳۹۸
۸۹ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۶
۱۹ فروردین ۱۴۰۵
۱۴۷ کیلومتر
۲۱ کیلومتر
۵٫۶
۷ آذر ۱۳۷۰
۱۳۱ کیلومتر
۱۶ کیلومتر
۵٫۶
۳۱ تیر ۱۳۶۲
۱۰۷ کیلومتر
۴۱ کیلومتر
۵٫۶
۱۳ مرداد ۱۳۶۰
۷۳ کیلومتر
۲۷ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ رودبار و منجیل ۱۳۶۹ ۱۱۷ کیلومتری
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۷٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۴ در ساعت ۰۰:۳۰ بامداد ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ که رودبار، منجیل و لوشان را در گیلان و زنجان ویران کرد؛ حدود ۴۰ هزار نفر کشته، بیش از ۶۰ هزار نفر مجروح و بیش از صد هزار نفر بی‌خانمان شدند. از مرگبارترین زلزله‌های ایران در سدهٔ بیستم است. جان‌باختگان: حدود ۳۵ تا ۵۰ هزار نفر
زلزلهٔ بزقوش ۱۸۷۹ ۶۱ کیلومتری
۱۸۷۹ میلادی
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای در ۲۲ مارس ۱۸۷۹ در شمال‌غرب ایران پیرامون کوه بزقوش که بیش از ۲٬۰۰۰ نفر و هزاران رأس دام را کشت؛ چند دقیقه پیش از لرزهٔ اصلی پیش‌لرزه‌ای احساس شد. جان‌باختگان: بیش از ۲ هزار نفر
زلزلهٔ اردبیل ۱۳۷۵ ۵۸ کیلومتری
۱۰ اسفند ۱۳۷۵
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در اردبیل و اطراف آن که حدود ۱٬۱۰۰ نفر را کشت، ۲٬۶۰۰ نفر را مجروح کرد و حدود ۳۶ هزار نفر را بی‌خانمان کرد. جان‌باختگان: حدود ۱٬۱۰۰ نفر
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ خلخال، اردبیل چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ خلخال، اردبیل کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه سهشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۱، ساعت ۱۸:۵۶ به وقت تهران در خلخال، اردبیل رخ داد. مختصات کانون ۳۷.۷۹ درجهٔ شمالی و ۴۸.۶۰ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ خلخال، اردبیل چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۱ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ خلخال، اردبیل پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
