زلزله رودبار و منجیل 1990 Manjil–Rudbar earthquake

زلزلهٔ رودبار و منجیل (زلزلهٔ منجیل) در حدود ساعت ۰۰:۳۰ بامداد ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ رخ داد. بزرگی آن را حدود ۷٫۴ گزارش کرده‌اند و به ویرانی شهرهای رودبار و منجیل و بخش بزرگی از گیلان و زنجان انجامید. برآوردهای مرگ‌ومیر معمولاً بین ۳۵ تا ۵۰ هزار نفر و چند ده‌هزار نفر مجروح است و آن را یکی از مرگ‌بارترین زلزله‌های ایران در سدهٔ بیستم می‌دانند.

چه گسلی شکست؟

این زلزله بر اثر شکست گسل‌هایی در غرب البرز رخ داد که امتدادی از رودبار تا پهنهٔ منجیل داشتند. شکستگی روی سطح زمین حدود هشتاد کیلومتر طول داشت و جابه‌جایی چندمتری ایجاد کرد. فشار ناشی از برخورد صفحات و حرکت گسل‌های ایران در این ناحیه سبب لرزه‌خیزی بالاست.

پیامدها

بسیاری از ساختمان‌های ناایمن فروریختند و زمین‌لغزش‌ها و ریزش کوه جاده‌ها را بستند. شمال کشور و شهرهای رشت، قزوین، زنجان و رودبار آسیب دیدند. منجیل و رودبار و ده‌ها روستا به‌کلی تخریب شدند و به‌ویژه پایگاه‌های خدمات‌رسانی با مشکل روبه‌رو شد. این رخداد نقطهٔ عطفی در توجه به مدیریت بحران در ایران بود و توجه به ایمنی ساختمان را بیشتر کرد.

زلزله و مردم گیلان

پس از زلزله، بازسازی گسترده انجام شد و رودبار و منجیل بازسازی شدند. منطقه همچنان یکی از لرزه‌خیزترین بخش‌های ایران است و مردم آن باید با آگاهی از زلزله و مقاوم‌سازی ساختمان‌ها زندگی کنند. بزرگی این زلزله در مقایسه با زلزلهٔ بم بیشتر، ولی در هر دو، ساختمان ضعیف علت اصلی تلفات بود.

پرسش‌های رایج

### زلزلهٔ منجیل چند ریشتر بود؟
بزرگی آن حدود ۷٫۴ بود. برخی منابع عدد را اندکی متفاوت، بین ۷٫۳ تا ۷٫۷، گزارش می‌کنند.

### زلزلهٔ منجیل کی رخ داد؟
بامداد ۳۱ خرداد ۱۳۶۹، برابر ۲۱ ژوئن ۱۹۹۰، رخ داد.

### در زلزلهٔ رودبار و منجیل چند نفر جان باختند؟
برآوردها حدود ۴۰ هزار نفر کشته گزارش می‌دهند و آمارهای دقیق چندان یکدست نیست.

### چرا در منجیل زلزله‌های بزرگ رخ می‌دهد؟
این منطقه روی گسل‌های فعال البرز قرار دارد و فشار برخورد صفحهٔ عربی با اوراسیا آن‌ها را فعال نگه می‌دارد.