یکشنبه ۴ دی ۱۴۰۱ · ساعت ۰۰:۳۳:۵۰ به وقت تهران · ۱۳۸۰ روز پیش
2022-12-24 21:03 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۲۸.۶۳° N ۵۲.۷۸° E
انرژی
حدود ۱٫۹ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۴۹ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۴ بامداد یکشنبه ۴ دی ۱۴۰۱، ساعت ۰۰:۳۳ به وقت تهران، دوزه، فارس را لرزاند. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۴ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱٫۹ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۸ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
دومین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۴۹ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۷ در ۱۲ خرداد ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۹۹ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۶ در ۲۱ فروردین ۱۳۵۱، ۲۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. شش زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ قیر و کارزین ۱۳۵۱، زلزلهٔ کاکی (بوشهر) ۱۳۹۲ و زلزلهٔ ۱۹۹۹ کازرون (فارس) (۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۸) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن سه زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۲ در ۵ دی، ساعت ۰۴:۵۵ بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان فارس پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۳۹۹ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۶
۲۱ فروردین ۱۳۵۱
۲۳ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۴
۲۰ فروردین ۱۳۹۲
۱۱۸ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۲
۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۸
۱۳۰ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۱
۱۰ اسفند ۱۳۷۲
۵۴ کیلومتر
۱۳ کیلومتر
۶٫۱
۲۳ شهریور ۱۳۴۷
۴۶ کیلومتر
۲۳ کیلومتر
۶٫۰
۲ اردیبهشت ۱۳۵۵
۶۴ کیلومتر
۲۴ کیلومتر
۵٫۹
۳۰ خرداد ۱۳۷۳
۴۱ کیلومتر
۹ کیلومتر
۵٫۹
۱۵ اسفند ۱۳۳۴
۹۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۱۹ تیر ۱۳۸۲
۱۳۹ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۸
۲۵ بهمن ۱۳۳۴
۸۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ قیر و کارزین ۱۳۵۱ ۲۳ کیلومتری
۲۱ فروردین ۱۳۵۱
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۶٫۶ تا ۶٫۷ در ساعت ۰۵:۳۶ بامداد که قیر و کارزین را در جنوب فارس ویران کرد و ۵٬۳۷۴ نفر را کشت و ۱٬۷۱۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۵٬۳۷۴ نفر
زلزلهٔ کاکی (بوشهر) ۱۳۹۲ ۱۱۸ کیلومتری
۲۰ فروردین ۱۳۹۲
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۳ تا ۶٫۴ در منطقهٔ کاکی و شنبه (استان بوشهر) که ۳۷ نفر را کشت و حدود ۸۵۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۳۷ نفر
زلزلهٔ ۱۹۹۹ کازرون (فارس) ۱۳۰ کیلومتری
۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۸
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب استان فارس، شرق‌جنوب‌شرقی کازرون، که بنابر فهرست NOAA دست‌کم ۲۶ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۲۶ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۹۴ فیروزآباد (فارس) ۵۴ کیلومتری
۱۰ اسفند ۱۳۷۲
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در ناحیهٔ فیروزآباد در جنوب فارس که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA ۲ نفر در آن کشته شدند و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: ۲ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۶۸ فیروزآباد (فارس) ۴۶ کیلومتری
۲۳ شهریور ۱۳۴۷
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در جنوب‌شرق فیروزآباد (فارس) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۱۹۷۶ فیروزآباد (فارس) ۶۴ کیلومتری
۲ اردیبهشت ۱۳۵۵
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در حدود ۴۵ کیلومتری غرب‌جنوب‌غربی فیروزآباد (فارس) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ شیراز ۱۸۵۳ ۱۱۱ کیلومتری
۱۸۵۳ میلادی
—
زمین‌لرزه‌ای در بهار ۱۸۵۳ (۲۲ آوریل یا ۵ مه، بسته به منبع) که شیراز و پیرامونش را سخت ویران کرد و تقریباً همهٔ ساختمان‌ها فرو ریختند؛ دست‌کم ۹ هزار نفر کشته شدند و برخی برآوردها تا ۱۳ هزار نفر می‌رسد. جان‌باختگان: حدود ۹ تا ۱۳ هزار نفر
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ دوزه، فارس چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۴ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۴ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ دوزه، فارس کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه یکشنبه ۴ دی ۱۴۰۱، ساعت ۰۰:۳۳ به وقت تهران در دوزه، فارس رخ داد. مختصات کانون ۲۸.۶۳ درجهٔ شمالی و ۵۲.۷۸ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ دوزه، فارس چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ دوزه، فارس پسلرزه داشت؟
سه زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲ بهمن، ۱۰:۳۸.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
