شنبه ۲۴ دی ۱۴۰۱ · ساعت ۰۴:۵۰:۲۴ به وقت تهران · ۱۳۵۹ روز پیش
2023-01-14 01:20 UTC
عمق کانون
۲۳ کیلومتر
مختصات
۲۹.۳۰° N ۵۶.۳۸° E
انرژی
حدود ۱۲۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۱۱ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ بامداد شنبه ۲۴ دی ۱۴۰۱، ساعت ۰۴:۵۰ به وقت تهران، بافت، کرمان را لرزاند. کانون آن در عمق ۲۳ کیلومتری زمین بود.
زمین‌لرزه‌ای به این بزرگی یعنی چه؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۲۳ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۲۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۴ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی بافت، کرمان
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ در ۵ دی ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۰۳ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۷ در ۲۱ خرداد ۱۳۶۰، ۱۴۶ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هفت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ گلباف ۱۳۶۰، زلزلهٔ ۱۹۲۳ جنوب کرمان (سیرجان) (۳۰ شهریور ۱۳۰۲) و زلزلهٔ ۱۹۹۰ جنوب داراب (۱۵ آبان ۱۳۶۹) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان کرمان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۲۰۳ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۷
۲۱ خرداد ۱۳۶۰
۱۴۶ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۷
۳۱ شهریور ۱۳۰۲
۴۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۶
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۱۳۳ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۶
۱۵ آبان ۱۳۶۹
۱۴۷ کیلومتر
۱۱ کیلومتر
۶٫۱
۱۴ تیر ۱۳۲۷
۱۳۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۹ اسفند ۱۳۸۴
۱۴۰ کیلومتر
۱۸ کیلومتر
۶٫۰
۲۳ فروردین ۱۳۵۰
۱۳۲ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۹
۲۹ آبان ۱۳۶۸
۱۴۵ کیلومتر
۱۸ کیلومتر
۵٫۹
۲۷ آذر ۱۳۶۶
۱۲۷ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۹
۳۱ خرداد ۱۳۴۴
۱۴۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ گلباف ۱۳۶۰ ۱۴۷ کیلومتری
۲۱ خرداد ۱۳۶۰
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ تا ۶٫۷ در بیابان‌های جنوب‌شرقی کرمان نزدیک گلباف که روستاهای بسیاری را ویران کرد؛ حدود هفت هفته بعد زلزلهٔ سیرچ در همان ناحیه رخ داد. جان‌باختگان: ۱٬۴۰۰ تا ۳٬۰۰۰ نفر
زلزلهٔ ۱۹۲۳ جنوب کرمان (سیرجان) ۴۶ کیلومتری
۳۰ شهریور ۱۳۰۲
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۷ در جنوب استان کرمان که فهرست NOAA آن را با نام سیرجان و با ۲۹۰ کشته ثبت کرده است؛ رومرکز بازبرآورد‌شدهٔ ISC-GEM حدود ۱۱۰ کیلومتر شرق سیرجان قرار دارد. جان‌باختگان: حدود ۲۹۰ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۹۰ جنوب داراب ۱۴۷ کیلومتری
۱۵ آبان ۱۳۶۹
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در جنوب داراب (فارس) که دست‌کم ۲۱ نفر را کشت و حدود ۹۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۲۱ تا ۲۲ نفر
زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان ۱۳۳ کیلومتری
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در جنوب استان کرمان (ناحیهٔ جیرفت) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA یک نفر در آن کشته شد و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: یک نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۴۸ شمال‌غرب بم ۱۳۴ کیلومتری
۱۴ تیر ۱۳۲۷
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در حدود ۸۰ کیلومتری شمال‌غرب بم که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۱۹۷۱ حاجی‌آباد (هرمزگان) ۱۳۲ کیلومتری
۲۳ فروردین ۱۳۵۰
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در نزدیک حاجی‌آباد (هرمزگان) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ بافت، کرمان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۶ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۶ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ بافت، کرمان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه شنبه ۲۴ دی ۱۴۰۱، ساعت ۰۴:۵۰ به وقت تهران در بافت، کرمان رخ داد. مختصات کانون ۲۹.۳۰ درجهٔ شمالی و ۵۶.۳۸ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ بافت، کرمان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۲۳ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ بافت، کرمان پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
