جمعه ۷ بهمن ۱۴۰۱ · ساعت ۰۵:۰۲:۴۸ به وقت تهران · ۱۳۴۷ روز پیش
2023-01-27 01:32 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۳۷.۰۷° N ۵۹.۹۵° E
انرژی
حدود ۱۲۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۹ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ صبح جمعه ۷ بهمن ۱۴۰۱، ساعت ۰۵:۰۲ به وقت تهران، کلات، خراسان رضوی را لرزاند. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۲۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۴ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین کلات، خراسان رضوی
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۹ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۸ در ۲۶ آبان ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۴ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۵٫۸ در ۲۴ آبان ۱۳۴۷، ۹۵ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ نیشابور ۱۲۰۹، زلزلهٔ نیشابور ۱۳۸۹ و زلزلهٔ قوچان ۱۸۹۳ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از آن سه زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۷ در ۱۲ بهمن، ساعت ۱۲:۴۱ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایرانهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۲۴ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۵٫۸
۲۴ آبان ۱۳۴۷
۹۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۱۴ مهر ۱۳۲۷
۱۴۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۲۵ مرداد ۱۳۶۴
۵۷ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۵٫۶
۳۰ مرداد ۱۳۰۷
۸۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۶ شهریور ۱۳۱۸
۱۲۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۳
۷ آذر ۱۳۷۱
۴۵ کیلومتر
۲۴ کیلومتر
۵٫۳
۱۵ فروردین ۱۳۴۹
۳۷ کیلومتر
۱۴ کیلومتر
۵٫۳
۲ آبان ۱۳۴۵
۴۴ کیلومتر
۱۹ کیلومتر
۵٫۱
۲۲ شهریور ۱۴۰۰
۹۶ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۱
۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۶
۱۴۸ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ نیشابور ۱۲۰۹ ۱۴۰ کیلومتری
۱۲۰۹ میلادی
۷٫۶
نخستین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرست‌های تاریخی که هر بار شهر را به شدت ویران کرد؛ بزرگی آن را حدود ۷٫۶ برآورد کرده‌اند.
زلزلهٔ نیشابور ۱۳۸۹ ۱۴۰ کیلومتری
۱۳۸۹ میلادی
۷٫۶
دومین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرست‌های تاریخی؛ بزرگی آن را حدود ۷٫۶ برآورد کرده‌اند و روز و ماه دقیقش در منابع یکسان نیست.
زلزلهٔ قوچان ۱۸۹۳ ۱۳۸ کیلومتری
۱۸۹۳ میلادی
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای در حدود ساعت ۱۹:۳۰ به وقت محلی ۱۷ نوامبر ۱۸۹۳ که قوچان و پیرامونش را سخت ویران کرد و حدود ۱۸ هزار نفر را کشت؛ قوچان در دهه‌های پایانی سدهٔ نوزدهم چند زمینلرزهٔ بزرگ دیگر هم دید. جان‌باختگان: حدود ۱۸ هزار نفر
زلزلهٔ نیشابور ۱۴۰۵ ۱۴۰ کیلومتری
۱۴۰۵ میلادی
—
سومین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرست‌های تاریخی؛ بزرگی آن در منابع یکسان نیست (از ۶٫۷ تا ۷٫۶).
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ کلات، خراسان رضوی چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۶ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۶ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ کلات، خراسان رضوی کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه جمعه ۷ بهمن ۱۴۰۱، ساعت ۰۵:۰۲ به وقت تهران در کلات، خراسان رضوی رخ داد. مختصات کانون ۳۷.۰۷ درجهٔ شمالی و ۵۹.۹۵ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ کلات، خراسان رضوی چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ کلات، خراسان رضوی پسلرزه داشت؟
سه زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۱۸ بهمن، ۱۱:۱۳.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
