چهارشنبه ۱۲ بهمن ۱۴۰۱ · ساعت ۱۲:۴۱:۰۶ به وقت تهران · ۱۳۹۰ روز پیش
2023-02-01 09:11 UTC
مرکز لرزهنگاری کشوری زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۷ را در کلات، خراسان رضوی ثبت کرد؛ ظهر چهارشنبه ۱۲ بهمن ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۴۱ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۶ کیلومتری زمین بود.
دایره: ۱۰۰ کیلومتری کانون. روی هر نقطه بزنید تا صفحهٔ همان زمینلرزه باز شود. برای زوم با چرخ موش، اول روی نقشه کلیک کنید.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۷ در ردهٔ لرزههای سبک است. این اندازه معمولاً در آبادیهای نزدیک کانون احساس میشود؛ شاید ظرفها و پنجرهها بلرزند، ولی آسیب در آن کمیاب است.
عمق ۶ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۵٫۴ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۳ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی کلات، خراسان رضوی
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۲ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۰ در ۴ خرداد ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۵ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۱ در ۱۶ فروردین ۱۳۹۶، ۱۵۰ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ نیشابور ۱۲۰۹، زلزلهٔ نیشابور ۱۳۸۹ و زلزلهٔ قوچان ۱۸۹۳ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۲ در ۱۸ بهمن، ساعت ۱۱:۱۳ بود.
پیشلرزهها و پسلرزهها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قویترینها نخست؛ ۲۵ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۱
۱۶ فروردین ۱۳۹۶
۱۵۰ کیلومتر
۱۳ کیلومتر
۵٫۸
۲۴ آبان ۱۳۴۷
۹۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۱۴ مهر ۱۳۲۷
۱۴۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۲۵ مرداد ۱۳۶۴
۵۸ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۵٫۶
۳۰ مرداد ۱۳۰۷
۸۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۶ شهریور ۱۳۱۸
۱۲۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۳
۷ آذر ۱۳۷۱
۴۶ کیلومتر
۲۴ کیلومتر
۵٫۳
۱۵ فروردین ۱۳۴۹
۳۸ کیلومتر
۱۴ کیلومتر
۵٫۳
۲ آبان ۱۳۴۵
۴۶ کیلومتر
۱۹ کیلومتر
۵٫۱
۲۲ شهریور ۱۴۰۰
۹۸ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
زلزلههای تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ نیشابور ۱۲۰۹ ۱۴۱ کیلومتری
۱۲۰۹ میلادی
۷٫۶
نخستین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرستهای تاریخی که هر بار شهر را به شدت ویران کرد؛ بزرگی آن را حدود ۷٫۶ برآورد کردهاند.
زلزلهٔ نیشابور ۱۳۸۹ ۱۴۱ کیلومتری
۱۳۸۹ میلادی
۷٫۶
دومین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرستهای تاریخی؛ بزرگی آن را حدود ۷٫۶ برآورد کردهاند و روز و ماه دقیقش در منابع یکسان نیست.
زلزلهٔ قوچان ۱۸۹۳ ۱۳۹ کیلومتری
۱۸۹۳ میلادی
۶٫۶
زمینلرزهای در حدود ساعت ۱۹:۳۰ به وقت محلی ۱۷ نوامبر ۱۸۹۳ که قوچان و پیرامونش را سخت ویران کرد و حدود ۱۸ هزار نفر را کشت؛ قوچان در دهههای پایانی سدهٔ نوزدهم چند زمینلرزهٔ بزرگ دیگر هم دید. جانباختگان: حدود ۱۸ هزار نفر
زلزلهٔ تربتجام (سفیدسنگ) ۱۳۹۶ ۱۵۰ کیلومتری
۱۶ فروردین ۱۳۹۶
۶٫۱
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۱ در شمال تربتجام (ناحیهٔ سفیدسنگ) که ۲ نفر را کشت و دهها نفر را مجروح کرد. جانباختگان: ۲ نفر
زلزلهٔ نیشابور ۱۴۰۵ ۱۴۱ کیلومتری
۱۴۰۵ میلادی
—
سومین از سه زمینلرزهٔ ویرانگر نیشابور (۱۲۰۹، ۱۳۸۹ و ۱۴۰۵ میلادی) در فهرستهای تاریخی؛ بزرگی آن در منابع یکسان نیست (از ۶٫۷ تا ۷٫۶).
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۷ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۷ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلکبین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمیکند؛ آخرین بهروزرسانی با پسلرزهٔ ۱۸ بهمن، ۱۱:۱۳.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغقوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایهاش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پلهها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیبدیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلکبین گزارشهای مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان میدهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلکبین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیکترین شهرها، از مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.