زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۶ بامداد پنجشنبه ۷ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۴:۳۲ به وقت تهران، Khanaqin، عراق را لرزاند. کانون آن در عمق ۹ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۶ کوچک به شمار میآید. لرزهای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقههای بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمیآورد.
عمق ۹ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۲۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۳ حدود ۴ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیشتر هم لرزیده است؟
احتمالاً پسلرزهٔ زمینلرزهٔ ۴٫۳، دیروز ساعت ۱۲:۱۸. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۱۳ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۸ در ۷ اردیبهشت ۱۴۰۲ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۹۷ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۳ در ۲۱ آبان ۱۳۹۶، ۷۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. چهار زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سرپل ذهاب (ازگله) ۱۳۹۶، زلزلهٔ سرپل ذهاب ۱۳۹۷ و زلزلهٔ جوانرود (کرمانشاه) ۱۳۹۷ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن نه زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۴٫۵ در ۲۳ اردیبهشت، ساعت ۲۱:۱۸ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
