مرکز لرزهنگاری کشوری زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۳ را در Khanaqin، عراق ثبت کرد؛ ظهر چهارشنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۱۲:۱۸ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۲ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۳ در ردهٔ لرزههای متوسط است. لرزهای به این بزرگی معمولاً در گسترهای چنددهکیلومتری احساس میشود. خسارت سنگین در این اندازه کمیاب است، ولی بناهای کهنه و خشتی نزدیک کانون آسیبپذیرند.
عمق ۱۲ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۴۳ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۵ حدود ۱۱ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیشتر هم لرزیده است؟
آخرین زمینلرزهٔ هماندازه یا بزرگتر در این ناحیه: ۴٫۷، ۳ ماه پیش. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۱۲ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۷ در ۱۵ بهمن ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۰۱ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۳ در ۲۱ آبان ۱۳۹۶، ۶۹ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. چهار زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سرپل ذهاب (ازگله) ۱۳۹۶، زلزلهٔ سرپل ذهاب ۱۳۹۷ و زلزلهٔ جوانرود (کرمانشاه) ۱۳۹۷ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پسلرزهها
در ماهِ پس از آن ۱۲ زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۴٫۵ در ۲۳ اردیبهشت، ساعت ۲۱:۱۸ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
