زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۷ ظهر یکشنبه ۱۴ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۵۱ به وقت تهران، گهواره، کرمانشاه را لرزاند. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۷ در ردهٔ لرزههای متوسط است. لرزه‌ای به این بزرگی معمولاً در گستره‌ای چندده‌کیلومتری احساس میشود. خسارت سنگین در این اندازه کم‌یاب است، ولی بناهای کهنه و خشتی نزدیک کانون آسیب‌پذیرند.
عمق ۸ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۷۰ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۵ حدود ۳ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی گهواره، کرمانشاه
قوی‌ترین زمینلرزهٔ این ناحیه از اسفند ۱۴۰۰. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۲۶ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۷ در ۱۵ بهمن ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۳۶ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۳ در ۲۱ آبان ۱۳۹۶، ۸۰ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هفت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سرپل ذهاب (ازگله) ۱۳۹۶، زلزلهٔ فیروزآباد (کنگاور) ۱۹۵۸ (۲۵ مرداد ۱۳۳۷) و زلزلهٔ فارسینج (کنگاور و صحنه) ۱۹۵۷ (۲۲ آذر ۱۳۳۶) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن ۱۰ زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۴٫۰ در ۱۴ خرداد، ساعت ۱۱:۵۴ بود.
