مرکز لرزهنگاری کشوری زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۴ را در حوالی شهداد در استان کرمان ثبت کرد؛ بامداد شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۰۰:۲۲ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود و ۲۹ کیلومتر با خود شهداد فاصله داشت.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۴ کوچک به شمار میآید. لرزهای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقههای بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمیآورد.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱٫۹ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۸ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیشتر هم لرزیده است؟
دومین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۳ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۰ در ۲۸ دی ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۴۴ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۱ در ۶ مرداد ۱۳۶۰، ۶۹ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۰ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سیرچ ۱۳۶۰، زلزلهٔ گلباف ۱۳۶۰ و زلزلهٔ فندوقا (گلباف) ۱۳۷۶ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن پنج زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۸ در ۲۷ بهمن، ساعت ۰۴:۵۵ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
