سهشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۴ · ساعت ۰۶:۴۲:۰۳ به وقت تهران · ۴۸۱ روز پیش
2025-06-10 03:12 UTC
عمق کانون
۸ کیلومتر
مختصات
۳۵.۲۵° N ۵۷.۲۲° E
انرژی
حدود ۷٫۶ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۱۳ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
صبح سهشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۶:۴۲ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۸ در حوالی انابد در استان خراسان رضوی رخ داد. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود و ۵۳ کیلومتر با خود انابد فاصله داشت.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۸ در ردهٔ لرزههای سبک است. چنین لرزه‌ای معمولاً در شهرها و روستاهای نزدیک کانون حس میشود و ممکن است پنجره‌ها و اشیای آویزان را بلرزاند، اما به‌ندرت آسیب می‌زند.
عمق ۸ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۷٫۶ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۲ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۳ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۱ در ۱۲ خرداد ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۵۴ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۵ در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۱۹، ۱۲۱ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. سه زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ نیشابور ۱۹۴۰ (۱۵ اردیبهشت ۱۳۱۹)، زلزلهٔ بردسکن ۱۹۱۸ (۳ فروردین ۱۲۹۷) و زلزلهٔ کاشمر ۱۹۰۳ (۲ مهر ۱۲۸۲) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۹ در ۲۴ خرداد، ساعت ۲۳:۵۱ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان رضوی پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۵۳ کیلومتری انابد (خراسان رضوی)
۵۵ کیلومتری زمان آباد (سمنان)
۶۶ کیلومتری شهرآباد (خراسان رضوی)
۲۴۳ کیلومتری مشهد
۲۴۸ کیلومتری بجنورد
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۵۴ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۵
۱۵ اردیبهشت ۱۳۱۹
۱۲۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۱۹۱۸ میلادی
۷۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۱۳ مهر ۱۳۱۲
۶۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۱۶ آبان ۱۳۱۸
۱۴۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۲۸ آذر ۱۳۱۷
۱۳۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۱۰ آذر ۱۳۵۱
۶۹ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۵ خرداد ۱۳۵۰
۹۷ کیلومتر
۱۷ کیلومتر
۵٫۷
۸ تیر ۱۳۱۸
۷۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۱۵ اردیبهشت ۱۳۱۹
۷۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۴
۶ اسفند ۱۳۷۴
۵۷ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ نیشابور ۱۹۴۰ ۱۲۱ کیلومتری
۱۵ اردیبهشت ۱۳۱۹
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ در جنوب‌غرب نیشابور که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ بردسکن ۱۹۱۸ ۷۱ کیلومتری
۳ فروردین ۱۲۹۷
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب بردسکن (خراسان رضوی) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ کاشمر ۱۹۰۳ ۸۹ کیلومتری
۲ مهر ۱۲۸۲
—
زمین‌لرزه‌ای نزدیک کاشمر (خراسان رضوی) که بنابر فهرست NOAA حدود ۳۵۰ نفر را کشت؛ بزرگی آن بین ۵٫۹ تا ۶٫۵ برآورد شده است. جان‌باختگان: حدود ۳۵۰ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ انابد چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۸ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۸ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ انابد کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه سهشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۶:۴۲ به وقت تهران در استان خراسان رضوی - حوالی انابد رخ داد؛ ۵۳ کیلومتری انابد. مختصات کانون ۳۵.۲۵ درجهٔ شمالی و ۵۷.۲۲ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ انابد چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۸ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ انابد پسلرزه داشت؟
یک زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۴ خرداد، ۲۳:۵۱.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
